الفيض الكاشاني
193
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
مقرّر داشته است ، و عامّه مردم نمىتوانند به راه حكماى عاقل يا راه علماى ربّانى بروند ، زيرا پيشگاه ذات حق برتر از اين است كه محّل ورود هر كسى باشد يا جز يك نفر يك نفر به آن جا روى بياورند ، و مؤمنى كه به يقين رسيده از درّ كميابتر است . پس كسى كه مىخواهد به تحصيل علمى شروع كند كه در نزد اهلش مكنون است و از تعليم آن به غير اهلش دريغ و خوددارى مىشود لازم است جوان ، صحيح المزاج ، باهوش ، امين و پاكدامن و راستگو ، و آراستهخو به دور از ريا و نفاق باشد . و به جيفهء دنيا فريفته نشود و از حيله و فريب و خيانت و مانند آن روى بگرداند ، علم و علما را بزرگ بدارد و به تكاليف شرعى واجب و مستحب روى بياورد ، پس از آن كه احكام دينى را بياموزد و حلال و حرام آن را بشناسد و آنها را از اهل دين و امام دين بياموزد . حضرت صادق ( ع ) فرمود : « نشان دروغگو اين است كه از آسمان و زمين به تو خبر دهد و چون از مسائل حلال و حرام سؤال مىكنى چيزى نمىداند . » « 130 » آنگاه پس از تمام اين كارها به تحصيل اين علم از راهش بپردازد به اين طريق كه واجبات را مقدّم بدارد ، آنگاه مستحبّات را به جاى آورد سپس اداب و سنّتها را رعايت كند ، و بر گرفتاريها و رنجها صبر كند و بر اندازهء ممكن به فكر ادامه دهد و ملازم ذكر باشد ؛ به مقدار توان خود را از شهوتهاى نفسانى و خيالات شيطانى تهى سازد و تمام غمها را يك غم قرار دهد و نيّت را خالص و صاف كند و به آنچه اندك اندك مىآموزد عمل كند ، و لحظه به لحظه مواظب نفس باشد تا علم پس از يقين برايش آشكار شود و از مرحلهء علم اليقين به عين اليقين و به حق اليقين برسد ؛ آنچه در اين راه مهّم است بىميلى به دنيا و پيروى دين از طريق امامان ، هدايت و ملازمت تقواست ؛ خداى متعال فرمود : وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ « 131 » .
--> ( 130 ) كافى ، ج 2 ، ص 340 . ( 131 ) بقره / 282 : از خدا بپرهيزيد و خداوند به شما تعليم مىدهد .