الفيض الكاشاني
128
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
همچنين پيامبر ( ص ) فرمود : « سنگينترين عملى كه در ميزان نهاده مىشود تقواى الهى و خوشخويى است . » « 7 » « مردى از روبرو خدمت رسول خدا ( ص ) آمد و عرض كرد : دين چيست ؟ فرمود : خوشخويى . آنگاه از سمت راستش آمد و عرض كرد : دين چيست ؟ حضرت فرمود : خوشخويى . سپس از پشتسر پيامبر آمد و عرض كرد : دين چيست ؟ حضرت به او رو كرد و فرمود : آيا نمىفهمى ؟ دين ، خشم نكردن است . » « 8 » از پيامبر ( ص ) سؤال شد : « شوم چيست ؟ » فرمود : « بدخويى » . « 9 » مردى عرض كرد : « اى رسول خدا به من سفارشى كن ؛ فرمود : هر جا هستى از خدا بترس ، عرض كرد : بيشتر بفرما ؛ فرمود : در پى هر گناهى ثوابى كن كه گناه را محو كنى . عرض كرد : بيشتر بفرما فرمود : با مردم خوشخو باش » . « 10 » از پيامبر ( ص ) سؤال شد : « كدامين كار بهتر است ؟ فرمود : خوشخويى . » « 11 » و فرمود : « خدا آفرينش و خوى كسى را كه نيكو قرار داده است ، آتش او را نمىخورد . » « 12 »
--> ( 7 ) حديث را ترمذى در ( سنن ، ) ج 8 ، ص 168 از حديث ابو دردا چنين نقل كرده است « ما من شئ يوضع فى الميزان اثقل من حسن الخلق هيچ چيز در ميزان نهاده نشود كه سنگينتر از خوشخويى باشد » . و در حديث ديگرى از ابو هريره است « از رسول خدا راجع به بيشترين چيزى كه مردم را وارد بهشت مىكند سؤال شد فرمود : تقوا و خوشخويى است » . ( 8 ) حديث را محمّد بن نصر مروزى در كتاب الصّلوة به صورت مرسل از ابو العلاء بن شخيّر به لفظ « اىّ العمل افضل كدام عمل برتر است » روايت كرده چنانكه در الترغيب و الترهيب ، ج 3 ، ص 405 آمده است . ( 9 ) حديث را طبرانى در الاوسط از جابر به سندى ضعيف روايت كرده چنان كه در مجمع الزوائد ، ج 8 ، ص 25 است . ( 10 ) دارمى در ( سنن ) ، ج 2 ، ص 323 از حديث ابوذر ، و احمد در مسند ، ج 5 ، ص 228 روايت كرده است . ( 11 ) در ص 89 به شمارهء 7 گذشت . ( 12 ) طبرانى در الاوسط و بيهقى در الشعب از ابو هريره روايت كرده چنانكه در الترّغيب و الترهيب ، ج 3 ، ص 307 آمده است .