الفيض الكاشاني
43
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
از جمعه بيان كرده است . مىگويم : چون مراعات مذكور اختصاص به اين نماز ندارد و دعاى خاصى را كه غزّالى براى پس از فراغ از نماز جمعه ذكر كرده از طريق شيعه وارد نشده است ، لذا ما به جاى آن آنچه را يكى از علماى ما در اين باره گفته است ذكر مىكنيم . او مىگويد : نماز جمعه مخصوص آن است كه انسان در اين روز در نظر آورد كه روز اداى اين نماز ، روز بزرگ و عيد شريفى است كه خداوند آن را به اين امّت اختصاص داده و آن را وقت شريف و محترمى براى بندگانش قرار داده است تا آنها را در اين روز به آستان جلال خود نزديك ، و از طرد شدن حفظ و از آتش خود دور كند . خداوند در اين روز بندگانش را به انجام دادن اعمال شايسته و تلافى كوتاهيها و اهمال آنان در بقيّهء ايّام هفته تشويق كرده ، و مهمّترين طاعت خود را كه موجب تقرّب به آستان حضرت اوست نماز جمعه قرار داده و در كتاب كريم خويش از آن به ذكر اللّه تعبير كرده و از ميان همهء نمازها كه عموما بالاترين وسيلهء تقرّب مىباشند نماز جمعه را بطور خاصّ ذكر كرده و فرموده است : « 72 » يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ « 73 » هشدارها و تأكيدهايى كه در اين آيهء شريفه است مايهء بيدارى كسانى است كه در فهم معانى قرآن بهرهاى دارند . مهمترين اشارهء آيهء مذكور در اين جا اين است كه در آن از نماز جمعه به ذكر اللّه تعبير شده است و خداوند با اين تعبير هشدار مىدهد كه غرض نهايى از نماز تنها حركات و سكنات و ركوع و سجود نيست ، بلكه مقصود اين است كه نمازگزار ياد خدا را در دل داشته باشد و عظمت او را به خاطر آورد ، زيرا رمز اين كه نماز انسان را از بديها و منكرات باز مىدارد همين امر و نظاير آن است . خداوند متعال فرموده است : إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ ، « 74 » زيرا سبب
--> ( 72 ) مقصود شهيد دوم است ، اسرار الصلاة ، ص 221 ، چاپ ملحق به كشف الفوائد . ( 73 ) جمعه / 8 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد هنگامى كه براى نماز جمعه اذان گفته مىشود به سوى ذكر خدا بشتابيد و خريد و فروش را رها كنيد كه اين براى شما بهتر است اگر مىدانستيد . ( 74 ) عنكبوت / 45 : همانا نماز از بديها و منكرات باز مىدارد .