الفيض الكاشاني
45
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
آرى آنچه او را موفّق ساخت لغزشها و انحرافات را از سر تا سر الاحياء بزدايد ، و اشتباهات و خطاها را از آن دور سازد تنها توسّل او به خاندان پيامبر ( ص ) و تمسّك او به عروة الوثقاى دين و ريسمان محكم خداوند بوده و جز پاسخ مثبت وى به نداى حقّ چيزى او را از آلودگى به ترّهات و شبهات مصون نداشته ، و آنچه وى را به راه رشد و صواب دلالت كرده گام برداشتن در طريق هدايت اهل بيت طاهرين ( ع ) بوده است ، و اين همان تفاوتى است كه ميان احياء و تهذيب آن بلكه بين هر كتاب و صحيفه و مقالهاى وجود دارد . و الحمد للّه أوّلا و آخرا . در اين جا سخنان شيخ اجّل ، پيشوا و رهبر ما در مذهب علّامه امينى كه خداوند او را زنده و پاينده بدارد ، پايان يافت . گردآورنده المحجّة البيضاء او محمّد محسن بن شاه مرتضى بن شاه محمود است كه مولى محسن كاشانى گفته مىشود و معروف به فيض مىباشد ، وى يكى از نوابغ علم در سدهء يازدهم هجرى است ؛ در شهر قم نشو و نما يافته ، سپس به كاشان منتقل شده ، هنگامى كه ورود سيّد ماجدين على بحرانى « 6 » به شيراز به گوش او رسيد براى بهره بردن از دانش سرشار او و استفاده از مولى صدر الدّين شيرازى بدان شهر كوچ كرد ، و پس از فراغت از تحصيل در نزد آنها ، و ازدواج با دختر
--> ( 6 ) او سيّد ماجد بن علىّ بن مرتضى بن على بن ماجد ابو على حسينى بحرانى است ، وى از بزرگترين دانشمندان و اديبان بحرين به شمار آمده و در علوم مختلف يگانه روزگار خويش ، و از همهء مردم همزمانش جامعتر بوده است ، او نخستين كسى است كه علم حديث را در دار العلم شيراز منتشر ساخته است . شيخ سليمان ما حوزى در فصلى كه به كتاب البلغه في ذكر علماء البحرين ملحق كرده گفته است : السيد العلّامه الفهّامه . . . . تا آن جا كه گفته است : بزرگان علما مانند علّامه مولى محمّد محسن كاشانى مؤلّف وافى نزد او تلمّذ كردهاند ، براى اطّلاع بر شرح حال او به امل الآمل ، ص 493 ، سلافة العصر ، ص 500 ، خلاصه الاثر ، ج 3 ، ص 307 ، تأليف محمّد محبّى ، مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 420 مراجعه شود .