الفيض الكاشاني
37
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
در تمام طول شب قيام كند تا خون بدنش در صورتش جمع شود و او را به سختى دچار بيمارى سازد ؛ و چگونه روا باشد كه انسان دارايى خود را به دريا ريزد ، در حالى كه پيامبر خدا ( ص ) از تضييع مال نهى فرموده است . همچنين آيا جايز است كه مسلمانى را بىجهت دشنام گويند ، و كسى را براى اجراى اين كار اجير كنند ؟ و چگونه ممكن است جايز باشد به هنگامى كه دريا طوفانى است بر كشتى سوار شد ، و حال آن كه در اين زمان اداى فريضهء حجّ ساقط است ، و چطور روا باشد كه كسى با وجود قادر بودن به كسب ، دست سؤال و گدايى به سوى مردم دراز كند ؟ ، براستى ابو حامد چقدر فقه را ارزان به تصوّف فروخته است ؟ همچنين ابو حامد نقل كرده است كه ابو تراب نخشبى به يكى از مريدانش گفت : اگر يك بار بايزيد را ديدار كنى ، براى تو سودمندتر است از اين كه هفتاد بار خداوند را ملاقات كرده باشى . من مىگويم : اين سخن ديگر بدرجات بالاتر از ديوانگى است . آنچه ذكر شد بخشى از سخنان ابن جوزى پيرامون احياء العلوم بود ، و هر كس با دقّت در مباحث اين كتاب بنگرد ، آن را زشتتر از آنچه ابن جوزى گفته است خواهد يافت . درباره آن همين بس كه در آن به حلال بودن غنا ، لهو و لعب ، شنيدن آواز زن خواننده اجنبى ، رقص و بازى با سپر و نيزه حكم شده ، و همهء اينها را به ساحت مقدّس پيامبر اكرم ( ص ) نسبت داده و پس از ايراد پارهاى احاديث ساختگى در تأييد رأى سخيف خود ، مىگويد : اين روايات دلالت دارند بر اين كه آواز زن مانند آواز نى و سرود حرام نيست ، بلكه حرمت آن تنها زمانى است كه بيم فتنه و بروز مفسده در ميان باشد و اين معيارها و نصوص گوياى آنند كه غنا ، رقص ، دف زدن ، بازى سپر و نيزه و تماشاى رقص زن حبشى و سياه پوست در اوقات شادى بر اساس قياس با روز عيد كه روز شادى و سرور است همگى مباح مىباشند و ايّام عروسى ، مهمانى ، عقيقه ، ختنه ، روز بازگشت از سفر و ديگر اسباب فرح يعنى هر چيزى كه شرعا مىتوان به سبب آن اظهار