الفيض الكاشاني

22

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

را از معدن آن اخذ مىكنند ، و در راههاى ديگر كه موجب پراكندگى است گام برنمىدارند ، و تنها آثار امامان اهل بيت ( ع ) را دنبال مىكنند و سعادت و رستگارى و پيروزى را در اقتداى به آنها دانسته ، از هدايت آنها بهره برده و در پرتو انوار آنها حركت مىكنند . سخنگويى كه از هدايت آنها بهره‌مند نيست از آن كه به شب در بيابان هيزم گرد مىآورد . و يا شبكورى كه شبانه طىّ طريق مىكند گمراهتر است ، و مانند كسى كه تيرانداز را از شكارچى تميز ندهد پيوسته مسائل را به هم در آميخته و بر مردم مشتبه مىكند ؛ و اصلاح‌طلبى كه در راه آنها حركت نمىكند همچون كسى است كه در ميان آب در جستجوى پاره‌اى آتش است ؛ و عارف پارسايى كه متمسّك به هدايت آنها نباشد در وادى حيرت سرگردان است . سالك راه خدا اگر جز در طريق آنها قدم بردارد ، رشد و صلاح خود را از دست مىدهد ، هواى نفسانى بر او چيره مىشود ، و او را به دنبال خود مىكشد ، شيطان بر او استيلا مىيابد ، انواع سختيها و بدبختيها به او رو مىآورد ، و سرانجام او را در وادى تيره‌بختى و نابودى سرنگون مىكند و دچار بدنامى و ننگ مىسازد . كتاب احياء العلوم نوشته غزّالى و تهذيب آن المحجة البيضاء تأليف مرحوم ملّا محسن كاشانى نمونه ملموسى از اين حقيقت مىباشند . ما جز در پى حقيقت گام برنمىداريم و جز از معيارهاى عدل پيروى نمىكنيم ، و حقّ صاحب حقّى را ضايع نمىگردانيم ؛ و بسيار اهميّت مىدهيم كه رسم ادب و حدود حرمت را رعايت كنيم : حرمت علم و دين ، ادب احتجاج و استدلال ، حرمت كتاب و ادب گفتار . ما از كسانى نيستيم كه از ارزش آنچه مردم دارند بكاهيم ، و بدگويى دربارهء يكى از دانشمندان امّت مسلمان را جايز بشماريم ، و نسبت دروغ و فريب و گستاخى به او را روا بدانيم ، و سخنى كه با حرمت و حيثيت مصنّفى برخورد كند و چيزى از مقام و منزلت او بكاهد هرگز خوشايند ما نيست ؛ بلكه ما مردان علم و فضيلت را هر كس و هر عنصر و از هر