ابن المقفع ( مترجم : منشي )

371

كليله و دمنه ( فارسي )

جمال اللّيالي في بقائك فليدم * بقاؤك في عزّ عليهنّ زائد [ 1 ] هميشه باد سر و ديدهء بد انديشان * يكي بريده بتيغ و يكي خليده بتير و در مستقبل بايد كه پادشاه نااهلان را محرم اسرار ندارد و تا خردمندي آزموده نباشد در مهمّي با او مشورت نفرمايد ، و از مجالست بي باك و بد گوهر بر اطلاق پرهيز كردن فرض شناسد آب را بين كه چون همي نالد * يك دم [ 2 ] از همنشين ناهموار چون ملك اين باب بشنود تازه ايستاد [ 3 ] و شكر گزارد ، و از حكيم عذرها خواست و انواع كرامت ارزاني داشت [ 4 ] ، و شادمان باز گشت ؛ و هفت روز قدوم رسولان را انتظار نمود ، روز هفتم بر آن جمله كه حكيم اشارت كرده بود هدايا پيش آوردند . ملك شادمان شد و گفت : مخطي [ 5 ] بودم در آنچه خواب بريشان عرضه كردم ، و اگر رحمت آسماني و شفقت ايران دخت نبودي عاقبت اشارت آن ملاعين بهلاك من و جملهء عزيزان و اتباع كشيدي . و هر كرا سعادت ازلي يار باشد مناصحت مخلصان و موعظت مشفقان را عزيز دارد و در كارها پيش از تأمّل و تدبّر خوض نكند [ 6 ] و موضع حزم و احتياط را ضايع نگذارد . پس روى بوزير و دبير و پسر و ايران دخت آورد و گفت : نيكو نيايد كه اين هدايا در خزاين ما برند ، و آن أوليتر [ 7 ] كه ميان شما قسمت فرموده آيد ، كه همه در معرض خطر

--> [ 1 ] . ( 1 ) جمال اللّيالي . . . زيبائي شبها ( روزگار ) در پايندگي تست ، پس هميشه بماناد پايندگي تو در ارجمندي افزاينده بر ايشان ( تو بماني تا عزّت آن شبها و روزها افزون باشد ) . [ 2 ] . ( 6 ) يك دم چنين است در اساس و نق و 1 و 3 و ؛ ساير نسخ و نيز ديوان سنائي چاپي : هر دم . [ 3 ] . ( 7 ) تازه ايستاد تازه شد و دوام آورد و در تازه بودن - 54 / 6 ح و 87 / 1 و 182 / 9 ح و 202 / 8 ح و 218 / 1 و 316 / 8 نيز ديده شود . [ 4 ] . ( 8 ) ارزاني داشتن عطا كردن و بخشيدن ؛ چيزي بسيار ارزنده را در حقّ كسي نالايق روا داشتن . با صلهء « به » و « بر » هم مستعمل است ؛ نيز 197 / 16 و 302 / 8 و 308 / 9 و 324 / 1 و 326 / 13 و 330 / 6 و 362 / 16 ديده شود . [ 5 ] . ( 10 ) مخطي ( مخطئ از إخطاء از خطأ ) رجوع شود به 48 / 8 ح و 309 / 1 . [ 6 ] . ( 13 ) خوض كردن و خوض پيوستن شروع كردن ؛ 10 / 12 ح و 20 / 11 و 26 / 9 و 31 / 1 و 66 / 5 ح و 67 / 7 نيز ديده شود . [ 7 ] . ( 15 ) أوليتر اينجا در نسخهء اساس صريحا : اوليتر - رجوع شود به 87 / 5 ح و 109 / 20 .