و وفا كند به تمامى توبه . و بسيار باشد كه از مرگ كراهت داشته باشد از ترس آنكه مبادا پيش از تمامى توبه و اصلاح زاد آخرت او را بربايد . و اين چنين كسى معذور است در كراهت داشتن و اين داخل در تحت قول حضرت پيغمبر نيست كه فرمودند : هركه كراهت از لقاى خدا دارد خدا كراهت از لقاى وى دارد « 1 » . از براى آنكه چنين كسى كراهت از موت و لقاى خدا ندارد ، بلكه از فوت لقاى خدا مىترسد از راه قصور و تقصير . و اين مانند كسى است كه لقاى محبوب را تأخير نمايد از براى آنكه « 2 » استعداد ملاقات او را بگيرد « 3 » بر وجهى كه « 4 » پسنديده باشد [ m . a 141 ] و هم‌چنين كسى را نمىگويند كه از ملاقات « 5 » كراهت دارد . و علامتش اين « 6 » است كه هميشه استعداد گيرد و شغلى به غير آن نداشته باشد و الّا ملحق خواهد شد به كسى كه حريص در دنيا باشد . و امّا عارف هميشه در ياد مرگ مىباشد از براى آنكه وعده‌گاه لقاى محبوب است . و محبّ وعدهء لقاى محبوب را فراموش نمىكند ، بلكه در غالب اوقات آمدن « 7 » مرگ را دير مىشمارد و خواهش به آمدن آن مىدارد تا از دار عاصيان خلاص شود و به جوار ربّ العالمين منتقل شود . و عالى رتبه‌تر از اين دو كسى است كه كار خود را به خدا « 8 » واگذارد و از براى خود نه مرگ را طلب كند و نه حيات را ، بلكه محبوبترين چيزها در نزد وى آن است كه در نزد صاحبش محبوبتر است . و اين چنين كسى از راه فرط محبّت و اخلاص به مرتبهء تسليم و رضا منتهى شده . فصل [ فوائد ياد مرگ ] بدان كه مرگ هولناك است و خطر آن عظيم است و غفلت مردم از راه قلّتِ فكر در

--> ( 1 ) . مصباح الشريعة : 171 . ( 2 ) . m - آنكه . ( 3 ) . a m + و ! ( 4 ) . s - كه . ( 5 ) . a - او را بگيرد بر . . . ملاقات . ( 6 ) . اين / s a آن . ( 7 ) . a - آمدن . ( 8 ) . خدا / s خداى خود .