حالتى كه بر پهلوها غلطند ذكر خدا را مىكنند و تفكّر در آفريدن آسمانها و زمين مىنمايند در حالتى كه مىگويند : خداوندا ! اين را باطل نيافريده‌اى و منزّهى از آفريدن باطل ، پس ما را از آتش جهنّم نگاه دار . در « 1 » بسيارى از مواضع قرآن فرموده : « وَ مِنْ آياتِهِ * ، وَ مِنْ آياتِهِ » « 2 » * و اين آيتها از براى صاحبان علم « 3 » مجارى فكر است در خدا و قدرت او نه در ذات او . در حديث مشهور از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله « 4 » مروى است كه : تفكّر در نعمتهاى خدا بكنيد و تفكّر در ذات خدا مكنيد كه قدرت بر اين نداريد « 5 » . و حضرت امام محمّد باقر عليه السلام فرمودند : بپرهيزيد از اينكه تفكّر در ذات خدا كنيد ، امّا اگر خواسته باشيد كه نظر در عظمت او بكنيد نظر كنيد به عظمت خلق او « 6 » . و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : هركه نظر در ذات خدا كند كه چون است هلاك مىشود « 7 » . و امّا تفكّرى كه به نيكى و به « 8 » عمل به نيكى دعوت مىكند اعمّ از اين است از براى آنكه شامل تفكّر در حسنات و سيّئات نيز هست ؛ زيرا كه هرگاه بنده‌اى تفكّر « 9 » كند « 10 » در حسنات خود كه آيا تمام است يا ناقص ، موافق سنّت است يا مخالف آن ، خالص است از شرك و شكّ يا مشوب است به آنها ، البتّه « 11 » اين تفكّر « 12 » دعوت مىكند به اصلاح آنها و تدارك خللى كه در آنها واقع شده باشد . و هم‌چنين هرگاه تفكّر كند در

--> ( 1 ) . در / a s و در . ( 2 ) . a - و من آياته . ( 3 ) . a s + و . ( 4 ) . s m - صلّى اللَّه عليه وآله . ( 5 ) . مجموعة ورّام 1 : 250 . بحار الأنوار 68 : 322 . ( 6 ) . الكافي 1 : 93 ح 7 . التوحيد : 458 ح 20 . ( 7 ) . المحاسن 1 : 237 ح 208 . الكافي 1 : 93 ح 5 . ( 8 ) . a s - به . ( 9 ) . s - در حسنات و سيّئات . . . تفكّر . ( 10 ) . a - كند . ( 11 ) . s a + به . ( 12 ) . تفكّر / a s فكر .