فرمودند : شكوه آن نيست كه بگويد : شب گذشته خواب نكردم و « 1 » امروز تب دارم و امثال اينها « 2 » . و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : هركه شبى آزار بكشد و چنانچه بايد قبول كند آن را و شكر خدا را بجاى آورد همان است كه شصت « 3 » سال عبادت كرده باشد . پرسيدند كه : قبول آزار كدام است ؟ فرمودند : صبر بر آن نمايد [ m . a 70 ] و به كسى اظهار نكند . و هرگاه صبح شود شكر خدا را بكند بر آنچه به وى رسيده است « 4 » . و از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام پرسيدند كه : صبر جميل كدام است ؟ فرمودند : صبرى است كه شكوه در آن به مردم نشده باشد « 5 » . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : از جملهء تعظيم نمودن خدا و شناختن حقّ او آن است كه از درد شكوه نكنى و اظهار مصيبت ننمايى . امّا به خدا شكوه كردن و سؤالِ رفع بلا خوب است ، حضرت يعقوب فرمودند : جز اين نيست كه شكوهء پريشانىِ خاطر و اندوه خود را به خدا مىكنم . فصل [ در طريق تحصيل صبر ] طريق تحصيل صبر تقويت باعثِ دين نمودن است وضعيف ساختن باعثِ هَوى به « 6 » جهاد و رياضت و قدر مصيبت و مدّت آن را كم شمردن و ضرر جزع و قباحت او را دانستن و بسيار فكر كردن در آنچه وارد شده در فضيلت صبر و خوبى عاقبت « 7 » آن در دنيا و آخرت و دانستن آنكه ثواب صبر بر مصيبت بيش از آن است كه فوت شده و دانستن آنكه به سبب مصيبت محسود شده از براى آنكه فوت شده از وى چيزى كه

--> ( 1 ) . a - و . ( 2 ) . نگر : الكافي 3 : 117 ح 1 . مكارم الأخلاق : 359 . ( 3 ) . شصت / در m مانند « سيصد » كتابت گرديده است . ( 4 ) . الكافي 3 : 116 ح 5 . ثواب الأعمال : 193 . ( 5 ) . الكافي 2 : 93 ح 23 . تفسير العيّاشي 2 : 188 ح 57 . ( 6 ) . به / s a و . ( 7 ) . عاقبت / m عافيت !