و بدانچه دانستى هرگاه نظر كنى به علم چون امرى است لذيذ في نفسه ، پس مطلوب لِذاته خواهد بود . و آن را نيز وسيلهء سعادت دنيا و آخرت و ذريعهء قرب به خداى عزّ وجلّ مىيابى ، زيراكه متوسّل نمىتوان شد به آن « 1 » مگر به علم . و عظيم‌ترين اشيا از روى رتبه در حقّ آدمى سعادت ابدى و قرب الهى است ، و افضل چيزها چيزى است كه وسيلهء حصول آن دو باشد ، و نمىتوان رسيد به آن دو مگر به علم و عمل ، و به عمل نيز نمىتوان رسيد مگر به علم به كيفيّت عمل . پس ثابت شد كه علم اصل جميع سعادات « 2 » و افضل همهء اشياست . و چون افضل نباشد و حال آنكه فضيلت هر چيزى به شرف ثمرهء آن است و دانستى كه ثمرهء علم در آخرت قرب پروردگار عالميان و ملحق شدن به زمرهء فرشتگان و نزديكى به گروه برگزيدگان است و در دنيا حصولِ عزّت و وقار است و فرمانروايى بر پادشاهان و محترم بودن در نزد مردمان ، حتّى آنكه جاهلانِ اتراك و اجلاف اعراب طبايع خود را مفطور بر توقير و احترام مشايخ مىيابند از راه اختصاص مشايخ به زيادتى علمى كه ايشان را حاصل شده از تجربهء امور ، بلكه « 3 » بهايم بِالطّبع نيز توقير آدمى مىنمايند از آن راه كه در آدمى كمالى زياده از درجهء حيوانى ادراك مىكنند . و آنچه گفته شد در بيان فضيلت مطلق علم است . و چون علمها از راه اختلاف مراتب مختلفند پس لامحاله در فضيلت نيز متفاوت خواهند بود تا آنكه « 4 » منتهى [ m . a 3 ] شود به معرفت خداى عزّ وجلّ از راه يقين . و اين معرفت اصل هر معرفتِ ثابته‌اى است كه ساير معرفتها به آن باز مىگردد . روايت است از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمودند : اگر بدانند مردمان آنچه در فضيلت شناخت الهى است هرگز به رغبت نظر نخواهند كرد به آنچه بهره‌مند

--> ( 1 ) . s + دو . ( 2 ) . سعادات / a سعادت . ( 3 ) . امور بلكه / a امورى كه ! ( 4 ) . آنكه / a s اينكه .