الفيض الكاشاني
133
ترجمة الحقائق ( فارسى )
خود « 1 » بينا مىگرداند . و هركه بصيرت او كامل باشد عيبهاى او بر آن « 2 » پنهان نمىباشد . و هرگاه عيبها را دانست ممكن است كه علاج آن را بكند ، و لكن « 3 » اكثر مردم به عيبهاى خود جاهلند و خارى اگر در چشم برادر مؤمنى باشد مىبينند و ساق درختى كه در چشم خودشان باشد نمىبينند ! پس هركه خواهد بر عيب خود مطّلع شود بايد كه دوستى بگيرد راستگو و دانا و صاحب دين و او را ناظر بر خود سازد تا ملاحظهء احوال و افعال او بكند ، و هرچه آن « 4 » دوست را خوش نيايد از اخلاق و افعال و عيبهاى باطنى و ظاهرى او را آگاه سازد ، يا آنكه استفادهء اطّلاع بر عيبهاى خود از زبان دشمنان بنمايد ؛ زيرا كه به چشم غضب اظهار عيبها « 5 » مىشود چنانچه گفتهاند : و « 6 » عَين الرّضا عن كلّ عَيبٍ كليلة * ولكنّ عَين السُّخط تُبدي المَساويا يعنى كسى كه از شخصى « 7 » خوشنود است ديدهء او از ملاحظهء عيب آن كُند مىباشد . و هرگاه ناخوشنود است « 8 » همهء عيبها را ملاحظه مىنمايد و ظاهر مىسازد . و شايد كه انتفاع آدمى از دشمنى كه دل « 9 » او از بغض ممتلى باشد و ذكر عيبهاى او كند بيشتر باشد از انتفاع از دوستى كه مساهله نمايد و مدح و ثنا كند و عيبهاى او را از آن پنهان سازد ، ليكن « 10 » طبيعت هركس به اين حال « 11 » آفريده شده كه تكذيب دشمن نمايد و آنچه او گويد حمل بر حسد كند ، امّا دانا خالى از آن نيست كه از قول دشمن منتفع شود از براى آنكه بدىهاى او البتّه بر زبان دشمنان منتشر مىشود . يا آنكه
--> ( 1 ) . m - خود . ( 2 ) . آن / a او . ( 3 ) . و لكن / m و ليكن . ( 4 ) . آن / s a اين . ( 5 ) . اظهار عيبها / s a اظهار بر عيبهاى خود . ( 6 ) . s a - و . ( 7 ) . شخصى / a كسى . ( 8 ) . ناخوشنود است / a s خوشنود نيست . ( 9 ) . دل / s a بر . ( 10 ) . ليكن / a s و ليكن . ( 11 ) . حال / a s حالت .