معاشرت با مردم بكند و هرچه را در ميان مردم مذموم بيابد مطالبه نمايد از خود ترك آن را ، و هرچه را محمود بيابد خود را به آن مطالبه نمايد و به آن منسوب سازد ، به درستى كه مؤمن آيينهء مؤمن است ، پس در عيبهاى ديگران عيب خود را مىبيند . و بايد دانست كه طبعها « 1 » در متابعت هَوى نزديك به هَمند و هر خُلقى كه يك همنشين متّصف به آن باشد همنشين ديگر خالى نمىباشد از اصل آن يا از عظيم‌تر از آن يا از چيزى از آن ، پس تتبّع احوال خود را نموده نفس را از هرچه در غير نمىپسندد پاكيزه مىسازد . و همين از براى تأديب نفس كافى است چراكه اگر همه كس ترك كند آنچه را از غير نمىپسندد همه از ادب آموزنده مستغنى خواهند بود . به حضرت عيسى على نبيّنا [ وآله ] و عليه السلام گفتند : كدام شخص تو را ادب آموخت ؟ فرمودند : كسى مرا « 2 » ادب نياموخت امّا جهلِ جاهل را كه ديدم اجتناب از او نمودم « 3 » . باب دوم « 4 » : در آنچه به خُلقهاى بد مىكشاند از بطن و فرج و زبان بدان كه رسوخ خُلقها در نفس به تكرار عملها مىشود و صدور عملها « 5 » از دل به واسطهء اعضا مىباشد . و هر عضوى صلاحيّت آن دارد كه صادر شود از آن عملهاى نيكو كه جلب خُلقهاى خوب بكند و قابليّت آن دارد كه صادر شود از آن عملهاى بد كه مورث خُلقهاى بد باشد . پس ناچار است از رعايت دل و اعضا نمودن به اينكه هر دو را بر خيرات بدارد و از شرور منع نمايد . و عظيم‌ترين مهلكات از براى فرزند آدم شهوتِ بطن و فرج و زبان است . و « 6 » در

--> ( 1 ) . a + ى مردم . ( 2 ) . كسى مرا / a مرا كسى . ( 3 ) . مجموعة ورّام 1 : 96 . ( 4 ) . دوم / a دويم . ( 5 ) . s - مىشود و صدور عملها . ( 6 ) . a s - و .