تحصيل ضروريات يا يسار يا لذات يا كرامات خواهند بحقيقت راجع با اهل مدن باشد كه ياد كرده آمد و بعضى از حكماء ايشانرا نيز از مدن تغلبى شمرند و اينطايفه نيز بر سه وجه باشند هم بر آن قياس و باشد كه غرض اهل مدينه مركب از غلبه و يكى از مطلوبات بود ؛ و بر اين اعتبار متغلبان سه صنف باشند : اول - آنكه لذت ايشان در قهر تنها بود و مغالبه كنند بر سر چيزهاى خسيس و چون بر آن قادر شوند بسيار بود كه ترك آن گيرند ، چنان كه عادت بعضى از عرب در جاهليت بوده است دوم - آنكه قهر در طريق لذت استعمال كنند و اگر بىقهر مطلوب بيابند استعمال قهر نكنند . سوم - آنكه قهر با نفع مقارن خواهند و چون نفع از بذل غيرى يا از وجهى ديگر بىقهر بديشان رسد التفاتى ننمايند و قبول نكنند ؛ و اينقوم خود را از بزرك همتان شمرند و اصحاب رجوليت خوانند . و قوم اول بر قدر ضرورى اقتصار كنند و عوام باشند كه ايشان را بر آن مدح گويند و اكرام كنند و محبان كرامت نيز بود كه ارتكاب اين افعال كنند در طريق اكتساب كرامت ؛ و بدين اعتبار جباران باشند ؛ چه جبار محب كرامت بود با قهر و غلبه و چنان كه از خواص مدينه لذت و مدينه يسار آنست كه جهال ، ايشانرا نيكبخت دانند و از مدن ديگر فاضلتر شمرند . از خواص مدينه تغلب آنست كه ايشانرا بزرك همت دانند و مدح گويند ؛ و باشد كه اهل اين سه مدينه متكبر شوند و به ديگران استهانت كنند و بر تتلف و افتخار و عجب و محبت مدح اقدام نمايند ؛ و خود را لقبهاى نيكو نهند و مطبوع و ظريف خود را شناسند و ديگر مردمانرا ابله و كژ طبع بينند ؛ و همه خلق را نسبت به خود احمق دانند ، و چون نخوت و