خواجه نصير الدين الطوسي
ديباچه 25
اخلاق محتشمى ( فارسى )
و عاميانه است بر خلاف اين رساله كه براى خواص نوشته شده است . پارهاى از مباحث اين كتاب چنان كه در حواشى نشان دادهام در آغاز و انجام و اوصاف الاشراف و روضة - التسليم هم ديده مىشود . مهمتر اينكه از اين رساله راز پرورش فدائيان از خود گذشته و جانباز آشكار ميگردد و دانسته مىشود كه چگونه و با چه انديشه و پندارى و با چه نيرنگى كسانى را به خود گرويده و تسليم خويش ميكردند و فدائيانى دست از جان و از جهان شسته ببار ميآوردند . * * * 4 - مقالة فى فضائل امير المؤمنين على عليه السلام كه بگواهى نسخهء ما از خواجهء طوسى است و بايد او آن را در محيط شيعى امامى نوشته باشد بويژه آنكه در آغازش خبرى از محمد بن يعقوب ( كلينى ) آمده است ، اگرچه در ديباچهء تفسير شهرستانى كه بروش باطنيان نوشته است هم از كافى كلينى ياد شده و پيداست كه در آغاز كار ، اسماعيليان و اماميان چندان با هم دشمنى نداشتهاند . بهر حال اين مقاله از رهگذر شيعى خواه سبعى يا اثناعشرى بسيار ارزنده است . اين هم گفته شود كه خواجه در تجريد در مقصد پنجم فضائلى براى على ( ع ) برشمرد كه به بيست و پنج ميرسد . در اين مقاله ده فضيلت ياد گرديد : سبقت ، قرابت ، علم بكتاب ، علم بحلال و حرام ، علم بمعرفت احكام ، مجاهده ، انفاق ، ورع ، زهد ، حلم . اين ده فضيلت از همانها است كه در تجريد طوسى بتفصيل ياد گرديد . II - نسخه شناسى 1 - اخلاق محتشمى را از روى يگانه نسخهء دانشمند گرامى آقاى دكتر اصغر مهدوى بچاپ رساندهام . اين نسخه به خط نستعليق است در ترجمه و بنسخ معرب