خواجه نصير الدين الطوسي
428
اخلاق محتشمى ( فارسى )
( 72 ) روّ بحزم « 1 » ، فاذا استوضحت فاعزم ! من طلبه القدر لم ينجه الحذر . ترجمه : انديشه كن بحزم تا چون كار روشن شود عزم كن . هر كه قدر او را طلب كند حذر سود ندارد . ( 73 ) من أجّج ضرامها صار طعامها ، من اوقد حربا كان لها حطبا . اذا جاء القضاء ضاق الفضاء . ربّ اخ لك لم تلده أمّك . ترجمه : هر كه آتش فتنه بر افروزد طعام آن آتش شود . هر كه آتش حرب بيفروزد هيزم آن شود « 2 » . چون قضا بيايد فضا تنگ شود . بسا برادرى را كه از مادر تو نزاده باشد . ( 74 ) دولة العاقل كالنّسيب « 3 » يحنّ الى المقام بالاتّصال ، و دولة الجاهل كالغريب يحنّ الى وطنه بالانتقال . ترجمه : دولت عاقل چون نسيبى بود كه آرزومند مقام خود باشد ، يعنى : با او بماند ؛ و دولت جاهل چون غريبى بود كه با مقام خود خواهد رفت ، يعنى : بنماند . من الآيات و الاشعار ( 75 ) اذا لم تجد بالمال جاد به الدّهر « 4 » . مالك الّا ما عليك
--> ( 1 ) - اصل : رق بحرم . ( 2 ) - عبارت « هر كه آتش . . . شود » در پايان بند پيش آمده بود . ( 3 ) - نصيب : خويشاوند يا خوانواده ، در برابر « غريب » يا بيگانه . ( 4 ) - الحكمة الخالده ص 207 .