( 27 ) سئل حكيم : من آلم النّاس كلّهم ؟ فقال : الكثير همومه فيما يجمعه لغيره . ترجمه : از حكيمى پرسيدند كه : از مردمان كه رنجورتر باشد ؟ گفت : كسى كه انديشه و غم او بسيار بود در جمع مال بسوى غير خود . ( 28 ) اذا اراد اللّه بقوم شرا ، امّر عليهم شرارهم ، و جعل ارزاقهم فى ايدى بخلائهم . ترجمه : چون خدا بقومى شر خواهد ، شرار ايشان را بر ايشان امير كند ، و روزى ايشان در دست بخيلان نهد . ( 29 ) الشّحّ اشدّ البخل ، لانّ الشّحيح هو الّذى يشحّ بما « 1 » [ فى ] يدى غيره ، حتّى ياخذه ، و يشحّ بما فى يديه ، فيمسكه ؛ و البخيل هو الّذى يبخل بما فى يديه . ترجمه : شح از بخل سخت‌تر ، چه شحيح آن بود كه بخل كند به چيزى كه در دست ديگران بود ، و بخل كند [ به چيزى ] كه در دست او بود ، و امساك آن كند ؛ و بخيل آن بود كه بخل كند به چيزى كه در دست او بود . ( 30 ) قال بعضهم فى تفسير قوله تعالى : « إِنَّا جَعَلْنا فِي أَعْناقِهِمْ أَغْلالًا » : يريد به البخل . ترجمه : در تفسير اين آيت گفته‌اند كه اهل شقاوت را ميگويد « اغلال بر گردن نهاده‌ايم » : غل بخل است . ( 31 ) ورد على انوشروان حكيم من الهند ، و فيلسوف من الرّوم فقال للهندىّ : تكلّم ! فقال : خير النّاس من الفى سخيّا « 2 » ، و عند

--> ( 1 ) - اصل : فيما . ( 2 ) - اصل : القى .