فراخ گردد . بهترين توانگرى عقل بود . ( 26 ) النّاس اربعة رجال : رجل يدرى و يدرى انّه يدرى ، فهو عالم فاتّبعوه ؛ و رجل يدرى و لا يدرى انّه يدرى ، فهو غافل فانتبهوه ؛ و رجل لا يدرى و يدرى انّه لا يدرى ، فهو طالب فارشدوه ؛ و رجل لا يدرى و لا يدرى انّه لا يدرى ، فهو جاهل فاجتنبوه ! ترجمه : مردمان چهارند : مردى كه داند و داند كه داند ، او عالم بود متابعت او كنيد ، و مردى كه داند و نداند كه داند ، او غافل بود تنبيه كنيد او را ، و مردى كه نداند و داند كه نداند ، طالب بود ارشاد كنيد او را ، و مردى كه نداند ، و نداند كه نداند ، جاهل بود ازو دور باشيد . ( 27 ) لا داء اعيى من الجهل ، و لا مرض اضنى من قلّة العقل ، لا غنى كالعقل ، و لا مرض كالجهل . ترجمه : هيچ درد بىدرمان‌تر از جهل نبود ، و هيچ بيمارى نزار كننده‌تر از بىعقلى ، هيچ توانگرى چون عقل نبود ، و هيچ بيمارى چون جهل . ( 28 ) العقل صديق مقطوع ، و الهوى عدوّ متبوع . ترجمه : عقل دوستى بريده است ، و هوى دشمنى متابعت كرده . ( 29 ) الحمد للّه على ما عرّفنا من نفسه ، و الهمنا من شكره ، و فتح لنا من أبواب العلم بربوبيّته ، و دلنا عليه من الاخلاص له فى توحيده « 1 » . ترجمه : شكر خداى را كه ما را شناسا گردانيد از ذات او ، و الهام داد از شكر او ، بر ما بگشاد از درهاى علم بخداوندى خود ، و ما را بر آن دلالت كرد از اخلاص در توحيد او . ( 30 ) فاسرار العلم عظيمة ، و غوامض الحكمة كثيرة ، و اقسامها متباينة ، و حدودها متغايرة . ترجمه : رازهاى علم عظيم است ، و پوشيده‌هاى حكمت بسيار ، و اقسامش جدا جدا ، و حدهايش متغاير .

--> ( 1 ) - صحيفهء كامله ( دعاؤه فى التحميد للّه ص 24 )