الشرعيّة بالمبلغ المعلوم » ، و متصالح بگويد : « قبلت هكذا » ، و هرگاه همين مصالح خواسته باشد بگويد : « صالحتك على ما تستحقّه في ذمتى من جميع الحقوق الشرعيّة بالمبلغ المعلوم » ، و آن ديگرى كه مدعى است بگويد : « قبلت » ، نيز صحيح است ، و اين كفايت مىكند در تحقق صلح . و اگر اراده صلح نمايند جهت قطع خصومت و نزاع ظاهرى فقط پس مصالح گويد : « صالحتك على قطع المنازعة بينى و بينك من جهة الأمر المعلوم بالمبلغ المعلوم » ، ديگرى بگويد : « قبلت » جايز و صحيح است . بدان كه صلح عقدى است مستقل نه تابع عقدى از عقود ، بلى افاده مىكند فائده عقود پنج‌گانه را . اول : بيع است كه فائده صلح بر آن مترتب مىشود ، و اين در وقتى است كه متضمن نقل عينى به عوض معلومى باشد ، مثل اينكه مالى در يد كسى باشد و شخص ديگر ادعا كند كه آن عين مال من است ، يا آنكه ادعا كند دينى را بر ذمه او ، و آن شخص مدعى عليه نيز معترف شود ، پس تراضى نمايند بر مصالحهء آن عين يا دين به مبلغ معينى ، و صيغهء صلح را نيز به اين قسم جارى نمايند ، پس صلح در اين صورت به منزله بيع است در نقل ملك ، و همچنين است در صورتى كه ابتداء مصالحه واقع شود بر عينى يا دينى بدون سبق خصومت به مبلغ معينى . دوم : فايده اجاره است ، و اين در صورتى است كه مصالح عليه يعنى مال المصالحه منفعت بوده باشد ، مثل اينكه دينى را يا عينى را يا منفعتى را كه نزد ديگر دارد آن را مصالحه مىكند بر منفعت معلومه در مدت مشخصه ، پس صلح در اين صورت مفيد فايده اجاره است . سوّم : فائدهء ابراء و حطيطه است ، و اين در صورتى است كه طلبى داشته باشد بر ذمه كسى كه بعد از اقرار و اعتراف مديون مصالحه نمايند بر