فصل 9 [ بيع ربوى ] بدان كه حرام است مبايعه ، بلكه مطلق معاوضه حتى صلح و نحو آن على الأظهر ، كه مشتمل بر ربا باشد ، و در حديث وارد است كه يك درهم آن اعظم و بزرگتر است از هفتاد زنا كه با محرم خود چون مادر و خواهر خود بكند . و ربا در معامله عبارت است از زيادتى يكى از دو عوض كه از يك جنس باشد و موزون يا مكيل باشند در زمان صاحب شريعت ، اگر چه در زمان مبايعه چنين نباشد . و اگر حال آن در زمان صاحب شريعت معلوم نباشد پس اگر در زمان مبايعه در جميع بلاد موزون يا مكيل باشد همين حكم را دارد ، و اگر در بعضى از بلاد موزون يا مكيل باشد و در بعضى نباشد ، در آن بلدى كه موزون يا مكيل هست أخذ زياده ربا است ، و در بلد ديگر خلاف است ، احوط آن است كه در آن بلد نيز بر وجه معاوضه أخذ زياده ننمايند . مخفى نماند كه چون جو و گندم در ربا از يك جنس محسوب است ، و همچنين است گندم و آرد و نان و نشاسته و امثال اينها ، و همچنين است خرما و شيرهء آن و مثل آن ، و همچنين است انگور و دوشاب و مانند آن ،