احمد مجاهد
مقدمه 36
جوحى ( فارسى )
ابتدا در سال 1324 ق / 1906 م منتشر شد ، و پس از 15 سال از انتشار آن ، هشت شمارهء ديگر نيز در تبريز در سال 1338 قمرى انتشار يافت . جحا و ملّا نصر الدّين نگارنده ضمن تحقيق حكايات جحا متوّجه شد كه حكايات جحا را براى اولين بار تركان عثمانى در 145 سال پيش ( 1278 ق ) به زبان عربى تأليف كردند و نام مجعولى به نام « خوجا نصر الدين » بر آن نهادند ، كه بعدها همهء محققان عرب نوشتند كه اين يك سرقت است كه تركان عثمانى از گنجينهء ادب عرب كردهاند . و در دنبالهء اين راى بايد گفت كه مقدار زيادى هم از گنجينهء ادب فارسى سرقت نمودهاند . همهء اين ادعاها در متن كتاب با سند نمايانده شده است كه حكايات ملّا نصر الدّين همان حكايات جحاست . بنابراين ، يك محور اصلى كتاب اين است كه به اين آواى 145 ساله خاتمه داده شده است و صاحبان اصلى هر حكايت در ادب فارس و ترك عثمانى و عرب با اسناد ارائه شده است و پروندهء ملّا نصر الدّين مجعول براى هميشه بسته شده است . و شايسته است كه وزارت ارشاد بعد از اين اجازهء چاپ كتابى به نام « ملّا نصر الدّين » را ندهد ، بل كه ناشران و مؤلفان ، حكايات را با نام اصلى صاحبان حكايات بياورند . جحا و جوحى در اين كتاب از دو شخص فكاهى ، حكايتهايى آمده است . جحا شخصى است مغفّل كه غفلت به شدّت بر او غلبه دارد و حكايتهاى او رنگ و بوى سادهلوحانه دارد ، اما جوحى شخصى است محيل و مكّار كه به گفتهء شمس تبريزى « تمام حيلهها را مىداند و به كار مىبرد » ، و در حكايتهاى او چاشنىيى از هفت خطى و حرام زادگى به چشم مىخورد .