يوسف مروّت نويسندهء ديگر عرب مىنويسد : « زندگى عبارت از غم‌ها و اندوه‌هاست . و بر آدمى واجب است كه در چنين حالات به خنده‌اى پناه برد كه او را درمان كند ، و بهترين راه براى اين منظور ، پناه بردن به جحاى نابغه است . ريشخند كنندهء خندان و فيلسوف نكته‌دان . كسى كه به هر مشكلى كه برخورد مىكند يك راه حلّى براى آن پيدا مىكند . « جحا شخصيت منفردى است كه ما او را در هر مكان و زمان ، در هر ده و شهر ، با كشاورز در كشتزارش ، با حاكم ظالم در قصرش ، با مظلوم مقهور در مخفى گاهش ، با قاضى و دزد ، با زن خيانت‌كار ، با ابلهان و احمقان ، با پسران و دختران ، با تجار و علماء ، مىبينيم . . . » ( نوادر جحا . تأليف يوسف مروّت ، ص 65 ) . حسن عبد اللّه محقق ديگر عرب مىنويسد : « حادثات جحا طبيعت ساده دارند . هيچ درنگى براى حل آن‌ها نيست ، بل‌كه قاطع و سريع از جايى كه توقع نداريم و گمان نمىكنيم ، راه‌حل آن پيش مىآيد - و به دنبال آن خنده . از حادثه‌اى به حادثه‌اى ديگر شخصيت جحا متكوّن‌تر مىشود . شخصيتى كه غنى است و پيچيده و داراى سطوح متعدد و صفات و مواقف متناقض » . ( نوادر جحا . تأليف حسن عبد اللّه ، ص 6 ) . فاروق سعد نويسندهء ديگر در باب جحا مىنويسد : « جحا فصل مشترك عقل‌هاى مردمان در زمان‌هاى مختلف است . گاه او را مىبينى كه صاحب هوش و ذكاوت و مدبّر و چاره‌انديش است ، و گاه احمقى كه حتا بديهيات اوليه را هم نمىداند ، و گاه بخيل تنگ گيرنده ، و گاه كريم سخى ، و گاه قاضى بين مردم ، و گاه خود به قاضى مىرود ، و او با اين اوصاف ، مجموعهء اشخاص است نه يك تن . و به جاست كه جحا مورد بحث تاريخى قررا گيرد . . . » . ( جحا و نوادره . تأليف فاروق سعد ، ص 19 ) . دكتر عبد الكريم اليافى محقق ديگر عرب مىنويسد : « جحا صاحب امثال و نوادر ملّى عرب و ظريف‌ترين شخص فكاهى جهانى در تمام دوران است . و اخبار جحاى تركى به نام خوجه ( خواجه ) نصر الدين رومى هم به آن اضافه شده است ، و همچنين اخبار ديگران . مانند ذرّات بلورى كه با هم تركيب شوند و يك جام بلور زيبا به وجود آورند . و به اين طريق است كه ما مىبينيم يك مجموعهء بزرگ از نوادر و