عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )
532
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )
آرامش دل بود چون روزگار كودكى و باد نرم صبا و خنكى دل و خوشى و آسايش خواب بود . . . نصل الرّدين - سيوف اليمن . نصول الرّىّ - سهام التّرك . نطاق الاسلام ( كمربند اسلام ) از روى استعاره به ياران و ياوران اسلام گويند ، گويى كه اسلام به هنگام بستن كمر خود به آنان پشتگرمى پيدا مىكند . و از على بن ابى طالب ( ع ) از رنگ كردن ريش پرسيدند كه پيامبر در اين باره فرموده بود : « حنا بگذاريد و به قوم يهود ماننده نگرديد ) على ( ع ) فرمود : پيامبر ( ص ) اين را هنگامى گفته بود كه شمار مسلمانان كم بودند امّا كنون نطاق اسلام فراخ شده و پيروان و ياوران آن بسيار گرديده ، پس هر كسى در اين باره آن كند كه خواهد . نعاس الكلب . عرب به چرت زدن سگ مثل زند . . . جاحظ گويد : وقتى كه صاحب سگ خواهد كه بخوابد هيچ حيوانى به بيدارى او نيست . غالبا او هنگام روز - كه نيازى به پاسدارى نيست - مىخوابد و خواب او پينكى و چرت زدنى بيش نيست . سنگينترين خواب و بىخبرى او چنان سبك و كوتاه است كه رؤبة گفته : لاقيت مطلا كنعاس الكلب يعنى : [ با آن همه خطر در ميعاد ] ديدار من با او چندان به درازا كشيد كه سگى چرت بزند . بيشترين مقدار خواب سگ آن است كه نيمى از چشم را باز گذارد و اين براى نگهبانى بس باشد . در هر حال او هشيارتر از گرگ ، و شنواتر از اسب و دورانديشتر و هراسانتر از زاغ است . در چرت زدن روزانه ، و شب بيدارى سگ ، احمد نسفى - در حالى كه مردى را مىنكوهد - گفته :