عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )

533

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )

ينام إذا استيقظ النّاس للعلا * فإن جنّ ليل فهو يقظان حارس كذلك كلب الناس ينعس يومه * و يسهر طول الليل و الليل دامس يعنى : هنگامى كه مردم براى بزرگى و والايى بيدار مىشوند او مىخوابد و چون شب پردهء تار خود را مىگستراند او بيدار است درست مانند سگ پاسبان ، روز را چرت مىزند و تمام شب تيره را بيدار مىنشيند . نعمة « 1 » المدينة . جاحظ گفته : مدينه را - به جهت پاكى و خوشى آن - طيبه خوانده‌اند ، و بسبب همين خوشى هوا و پاكيزگى ، هر گونه ناپاكى و آلودگى را از خود دور مىكند و چون باد مىوزد بوى خوش زمين و خاك و هوا همه‌جا پخش مىشود . آن رايحهء خوش كه از كوچه‌ها و در و ديوار آن احساس مىشود نشان آن است كه چون خداوند اين شهر را حرم قرار داده آيتى از خوشى و پاكى نيز ساخته بوى عطر و بخور و هر بوياى خوش كه در آن يافت شود چندين برابر شهرهاى ديگر است ، از آن روى عطر در آنجا گرانتر از جاهاى ديگر است . و در هيچ شهرى مانند اهواز و انطاكيه عطر و بوى خوش زود فاسد و تباه نمىشود . نغمة داود . در خوشى آواز بدان مثل زنند . گويند چون داود در محراب خويش به خواندن زبور مىپرداخت وحوش و پرندگان گرد مىآمدند و گوش مىدادند . شاعرى گفته : لها حكم لقمان و صورة يوسف * و نغمة داود وعفّة مريم ولى سقم ايّوب و غربة يونس * و أحزان يعقوب و وحشة آدم يعنى : محبوب من داورى لقمان دارد و جمال يوسف و نغمهء داود و پاكدامنى مريم و من بيمارى ايّوب دارم و تنهايى يونس و اندوهان يعقوب و دورماندگى آدم .

--> ( 1 ) - ضبط ابراهيم صالح : نغمة . ( م . )