عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )
467
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )
سيد امير - خداوند همواره او را يارى كناد - سخن را نيز به آب دهان زنبور عسل مانند كرده . . . لعل بدخشان - طين نيسابور . لعنة اللّه : نفرين خدا . ابو بكر خوارزمى اين دو بيت شعر را براى من خواند كه : لعنة اللّه و الرّسول و اهل ال * ارض طرّا على بنى مظعون بعتفى الصيف قبّة الخيش فيهم * و رهنت الكانون فى كانون يعنى : نفرين خدا و پيامبر و همهء مردم روى زمين بر بنى مظعون باد كه تا در ميان آنها بودم [ از تنگدستى ] در وسط تابستان خيمهء كتانى خود را فروختم و در چلهء زمستان و ماه كانون ، اجاق خود را گرو نهادم . لقوة معاوية - فالج ابن ابى دؤاد . لمع السّراب . وعدهء ناراست و يا هر چيز بىحاصل را به درخشش سراب مانند كنند . مأمونى گفته : يفتح بالوعد باب نائلها * حتّى يرى الوصل ثمّ ينطبق وعد كلمع السّراب تحسبه * منك قريبا و دونه شفق يعنى : با وعده درهاى بخشش خود را [ به روى ارادتمندانش ] باز مىكند ، امّا چون وصل را مىبيند ، در را مىبندد . و عدهاى همچون درخشش سراب كه پندارى نزديك تو است ، امّا ميان تو و آن ، شفق فاصله است . در سخنانى از صاحب بن عبّاد آمده كه : پارهاى از وعدهها چون درخشش سراب است و پارهاى چون گرد و غبار و اصل آن در آيه قرآن است كه : « كَسَرابٍ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ ماءً حَتَّى إِذا جاءَهُ لَمْ يَجِدْهُ شَيْئاً » « 1 » . لهنة الضّيف . خوردنى مختصرى است كه پيش از آماده شدن غذا - به عنوان پيش غذا يا دهن گيره - پيش مهمان آورند و گويند : به مهمان خود پيش غذا دهيد . گويى
--> ( 1 ) - سورهء نور - 39 .