به كنايه ، خط ملائكه گويند . از ابو القاسم طهمانى فقيه شنيدم كه مىگفت : از ابو محمد يحيى بن محمد علوى شنيدم كه : از آن روى خط بد را به خط ملائكه مانند كنند كه بدترين خطها خط رقم است و خط ملائكه نيز خط رقم است كه خداوند نيز فرمود . « كِتابٌ مَرْقُومٌ يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ » « 1 » . خطباء اياد . به سخنوران اياد مثل زنند . روزى عبد الملك بن مروان به همنشينان خود گفت : كدام قبيله را مىشناسيد كه سخنورترين مردم و شاعرترين و بخشنده‌ترين و بسيار ازدواج كننده‌ترين باشد ؟ همگان سكوت كردند . پس گفت . اينها قبيله اياد هستند كه قسّ از آنان است و كعب بن مامه و ابو دواد الايادى از آنان‌اند و ابن الغز نيز از ايشان است و هر كدام از اين چند كس در يك جنس از فضيلتها مثال و نمونه هستند . قسّ بن ساعده اسقف نجران بود و دادگرترين داوران عرب ، و كسى را كه در بلاغت و خرد به او برسد نشنيده‌ايم ، او نخستين كسى بود كه « از فلان به فلان » نوشت و نيز او نخستين خطيبى بود كه هنگام خواندن خطبه به عصا تكيه كرد و باز او بود كه اول بار به بعثت پيامبر اقرار كرد هم او بود كه در خطبه اصطلاح « اما بعد » را به كار برد . اين است كه عرب در بلاغت و خطابت به او مثل زنند . حطيئه دربارهء او گفته : و اخطب من قسّ و امضى اذا مضى * من الريح إذ مسّ النّفوس نكالها يعنى [ ممدوح من ] از قس زبان‌آورتر است و هر گاه كه عذاب او به مردم برسد از باد وزان تندتر باشد و ( فرمان او بىدرنگ جارى مىشود ) . از سخنان معروف او اين است كه گفت : چه شده كه از ميان كسانى كه رفته‌اند ، نمىبينم كه يكى باز گردد ، نمىدانم كه به ماندن خود خرسند شده‌اند كه مانده‌اند يا به حال خود رها شده‌اند و خفته‌اند .

--> ( 1 ) - سورهء مطففين - 83 .