عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )

189

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )

خطباء الطير . خطيبان پرندگان ؛ كه عبارتند از : فاخته و قمرى و رواشين و بلبل و مانند آنها . . . پندارم نخستين كس كه اين استعارهء زيبا را به كار برده ابو العلاء السروى است كه گفته : أما ترى قضب الأشجار لابسة * حسنا يبيح دم العنقود للحاسى و غرّدت خطباء الطّير ساجعة * على منابر من ورد و من آس يعنى : شاخه‌هاى درختان را نبينى كه جامهء زيبا پوشيده و براى آشامندگان ، خون خوشه انگور مىبخشند و پرندگان آوازخوان ، بر منبر از شاخه‌هاى گل سرخ و درخت مورد نواخوانى مىكنند . خطف القرلّى - حزم القرلّى . خطوات الشيطان : گامها [ و راهها ] ى شيطان . خداوند فرموده : « وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ » « 1 » راههايى است كه شيطان مىرود . معنى آيه اين است كه راههايى را كه شيطان شما را به سوى آن فرا مىخواند نرويد . و ديگرى گفته : بر پى شيطان مرويد . شاعر گويد : يا نابذا لوصايا الهه خلف ظهره و تابعا خطوات الشيطان فى كلّ امره اراك لم ترميتا يهوى الى قبره يعنى : اى كه سپارشهاى خداى خويش را پس پشت افكنده‌اى و در هر كارى گام جاى پاى شيطان مىنهى مىپندارمت كه تاكنون مرده‌اى را نديده‌اى كه به گور خود سرنگون شود ( كه مرگ را به ياد نمىآورى ) . خطيب القدر . از امير سيّد - خداوند او را هماره يارى كناد - شنيدم كه مىگفت : مردى عرب از همسر خود پرسيد : حال ديگ تو به كجا رسيده ؟ زن گفت : خطيب وى برخاسته . به كنايه ، يعنى صداى جوش آن شنيده مىشود .

--> ( 1 ) - سوره بقره - 168 .