عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )

114

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )

زمينها و ستوران و بردگان او را صد و بيست هزار هزار دينار نوشه‌اند . جبن الصّفرد . ترسو بودن آدم ضعيف را به ترس چكاوك مثل زنند . ابو عبيده بر آن است كه اين مثل برساخته و تازه است . شاعر گفته : تراه كاللّيث لدى امنه * و فى الوغى أجبن من صفرد يعنى : هنگام صلح و آرامش او را چون شير بينى ، امّا در هنگام جنگ ترسوتر از چكاوك باشد . جدرىّ الأرض : آبلهء زمين . ابو هريره گويد پيامبر ( ص ) به سوى صحابه درآمد و آنها دربارهء قارچ سخن مىگفتند . يكى گفت قارچ آبلهء زمين است . پيامبر فرمود : قارچ از گونهء ترنجبين است و آب آن درمان چشم باشد و خرماى عجوه ميوهء بهشتى است و درمان سمّ است . جذام ابى قلابة - فالج ابن ابى دؤاد . جرابزة مرو - صوفية الدّينور . جرأة الأسد . به دلاورى شير مثل زنند حتى زنان و كودكان را ، زيرا شير پادشاه درندگان است همان گونه كه عقاب پادشاه پرندگان ، و اسب سرور چهارپايان است . ابو الحسن مدائنى از زبان نصر بن سيّار گفته : بزرگان ترك گويند : پيشواى بزرگ را شايسته است كه ده خوى از جانوران را داشته باشد : دلاورى شير ، فريبكارى گرگ ، حيلهء روباه ، تاخت و حملهء خرس ، بردبارى سگ در هنگام زخمى بودن ، مهربانى مرغ خانگى ، بخشندگى خروس ، پرهيز زاغ ، نگاهبانى كلنگ و راهنمايى كبوتر . جرأة الذّباب . به گستاخى مگس مثل زنند زيرا كه او در دهان شير - كه هيچ چيزى را زنده نگذارد - مىنشيند و با وجود آن كه رانده مىشود ، دوبار بر مىگردد . جرّادات الأهواز - افاعى سجستان . جرب حسن بن وهب - فالج ابن ابى دواد .