بهاء الدين محمد بن مؤيد بغدادي

مقدمه 13

التوسل إلى الترسل ( فارسى )

كه علما و ادبا و مورخين ايران به فارسى يا تازى تأليف كرده‌اند و نسخ آنها جز در مكاتب اروپا يافته نميشود ، آنچه را مفيد و نافع دانند با رعايت الأهم فالأهم عكس بردارند و نسخهء عكسى آن را بوزارت معارف ايران ارسال كنند ، تا براى مراجعه و مطالعهء اهل تحقيق و تتبع در كتابخانهء معارف ضبط و در صورت لزوم به جهت استفادهء دانشجويان طبع و نشر شود ، و آقاى قزوينى تاكنون چندين كتاب مهم و نفيس تاريخى و ادبى و علمى را بنهج مذكور استنساخ و ارسال كرده‌اند ، و اميد است كه اين اقدام وزارت معارف كه عنوان تشويق و راهنمايى دارد چنان كه بايد و شايد مؤثر افتد و ارباب فضل و دانش در تحصيل و ترويج كتب علمى و ادبى قديم به آن وزارت معظم تاسى كنند ، و دير زمانى نگذرد كه آثار فكرى ادبا و علما و فلاسفه و عرفا و مورخين ايران كه نسخ آن در خود ايران يافته نميشود در دسترس وارثان حقيقى آن آثار گذارده شود ، و دانشجويان ايرانى كه بر اكتساب علوم و فنون جديد همت گماشته‌اند از ذخائر حكم و معارف قديم نيز بهره و نصيب كامل برند و ملت هوشمند ايران بنيروى استعداد خدا داد علم و صنعت غربى را با حكمت و معرفت شرقى توأم و بنياد وحدت ملى خويش را بر دانش اروپايى و بينش ايرانى استوار و مستحكم سازد . از جملهء كتبى كه نسخهء آنها بشرحيكه ايراد يافت تحصيل شده ، كتاب التوسل الى الترسل تأليف بهاء الدين محمد بن مؤيد بغدادى است كه از روى دو نسخهء خطى قديم عكس برداشته شده و عكس هردو نسخه بوزارت معارف ارسال گرديده است . اين كتاب نمونهء از انشاء فارسى در قرن ششم هجرى و مورد استفادهء كسانى است كه بادبيات ايران و تحقيق در ادوار و اطوار مختلف آن علاقهء خاص دارند ، ولى دو نسخهء آن ( كه هيچيك از سهو و خطا و يكى بالخصوص از تصرفات نارواى ناسخ مصون نمانده ) طورى با يكديگر اختلاف دارد كه از متن يكى بدون مراجعه بمتن ديگرى استفادهء كامل نميتوان كرد ، و بدين‌جهت وزارت معارف مقتضى چنان ديد كه از مقابلهء دو نسخه ، نسخهء ثالثى كه محتويات هردو نسخه را شامل و براى استفادهء طالبان مناسبتر باشد تهيه شود ، و بندهء نگارنده را بتهيهء آن