آن شده است و از فحواى فرموده آن‌كه مردمان بازمىدارند از آن دست‌هاى بسيار را ايضا فهميده مىشود . و امّا تودّد نمودن با جهله و عصاة و بخيلان و لئيمان ، پس ممدوح و مطلوب نيست چنان‌كه واضح و هويدا است و پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله فرمودند كه « ثلاث يصفين ودّ المرء لاخيه المسلم يلقاه بالبشر اذا لقيه و يوسّع له فى المجلس اذا جلس اليه و يدعوه بأحبّ الأسماء اليه » « 1 » ؛ يعنى سه چيز است كه صاف مىنمايد دوستى مرد مر برادر اسلامى ايمانى او ، يكى آن كه ملاقات بنمايد او را و برخورد با او به طريق خوش‌رويى در هر وقت كه او را ملاقات مىنمايد و يكى ديگر آن‌كه وسعت بدهد از براى او در مجلس در هر وقت كه او مىنشيند و يكى ديگر آن‌كه بخواند او را به محبوب‌ترين اسم‌ها به سوى آن و از اين‌جا ايضا معلوم مىشود كه مراد مودّت و محبّت با اخوان ايمانى و با صلحا و اتقيا است نه با غير ايشان . مضاعف به احاديث ديگر كه بعضى از آن جمله سابقا ذكر شد و بعضى ديگر اين حديث است كه جناب امير المؤمنين عليه السّلام فرمودند كه « لا عليك ان تصحب ذا العقل و ان لم تجد كرمه و لكن انتفع بعقله و احترس من شىء اخلاقه و لا تدعن صحبة الكريم و ان لم تنفع بعقله و لكن انتفع بكرمه بعقلك وافرر كل الفرار من اللّئيم الاحمق » « 2 » ؛ يعنى باكى بر تو نيست در اين‌كه مصاحبت بنمايى صاحب عقل را و هرچند كه نيابى كرم او را و لكن انتفاع ببر از عقل آن و خود را نگاه بدار از خلق‌هاى بد او و البته ترك منما صحبت شخص كريم را و هرچند كه منتفع به عقل آن نشوى و لكن منتفع شو به كرم او به واسطهء عقل خودت و فرار بنما فرار هميشگى را از شخصى كه هم لئيم و بىكرم و هم احمق و بىعقل باشد ؛ چون‌كه نه خير دين در آن است و نه خير دنيا ايضا فرمودند كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله فرموده است « انظروا من تحادثون فانّه ليس من احد ينزل به الموت الّا مثّل له اصحابه الى اللّه ان كانوا خيارا فخيارا و ان كانوا شرارا فشرارا و ليس أحد يموت الا تمثلت له عند موته » « 3 » ؛ يعنى نظر و تأمل بنماييد كه با كه هم‌صحبت مىباشيد ، پس به

--> ( 1 ) . الترغيب و الترهيب ، ج 3 ، ص 425 ، رقم 4 . ( 2 ) . تحف العقول ، ص 145 و 146 . ( 3 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 638 ، ح 3 .