جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
886
تحفة الملوك ( فارسى )
دهد « 1 » و خدمت به مهمان رجوع نكند و نگذارد ايضا آنكه او خدمتى را متوجه شود « 2 » ؛ و اكرام او را به اظهار نمودن انبساط و سرور و ريختن آب و مشايعت الى الباب و گرفتن ركاب و حسن كلام و بستن بار او و امثال اينها بنمايد . « 3 » و در حديث نبوى است كه « من كان مؤمن باللّه و اليوم الاخر فليكرم ضيفه » « 4 » . و اگر مهمان در نزد صاحبخانه بخوابد ، پس قبله و آب و رختخواب و امثال آنها را از براى او تعيين و مهيا نمايد ؛ و هريك از آنها بدون اذن يكديگر روزهء مستحب را نگيرند « 5 » تا اينكه موجب حياى مهمان و فساد طعام صاحبخانه نشود . و در حديث است كه « اذا دخل عليك اخوك فاعرض عليه الطعام فان لم ياكل فاعرض عليه الماء فان لم يشرب فاعرض عليه الوضوء » « 6 » . و در حديث ديگر است كه « من زار اخاه و لم يذق عنده شيئا فكانما زار ميّتا » . و چنانكه در حديث نبوى است ضيافت بيشتر از سه روز نمىباشد ، پس آنچه زياد بشود هرآينه صدقه خواهد بود « 7 » ؛ يعنى ثواب آن ثواب صدقه است نه ضيافت . و مهمان بعد از سه روز ، از اهل خانه محسوب است و هرچيز كه مىيابد مىخورد « 8 » ؛ يعنى اكرامى كه از براى ضيف مىباشد ديگر از براى او نمىباشد . و در حديث نبوى است ايضا كه هرگاه داخل بشود مردى در شهرى ، پس او مهمان بر اخوان و اهل دين او است كه در آن شهر مىباشند تا وقتى كه از ايشان كوچ كند . « 9 » و مراد از اين حديث يا آن است كه بايد خوراك و حوايج او را متوجه شوند و يا آن است كه او را مثل مهمان بايد كه اكرام و احترام نمايند ، هرچند كه در خرج خود باشد .
--> ( 1 ) . در مورد صاحبخانه ابتدا به شستن يد كند ، ر . ك : اصول كافى ، ج 6 ، ص 290 و 291 ، باب صفة الوضوء قبل الطعام ، ح 1 و دربارهء اينكه ابتدا صاحبخانه به طعام خوردن شروع كند ، ر . ك : اصول كافى ، ج 6 ، ص 285 ، باب الاكل مع الضيف ، ح 1 و 2 . ( 2 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 283 و 284 ، باب كراهية استخدام الضيف ، ح 1 - 3 . ( 3 ) . ر . ك : احياء علوم ، ج 2 ، ص 18 و محجة البيضاء ، ج 3 ، ص 44 ، روايات هم ذكر شود . ( 4 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 285 ، باب حق الضيف و اكرامه ، ح 1 و 2 . ( 5 ) . ر . ك : احياء علوم ، ج 2 ، ص 14 و محجة البيضاء ، ج 3 ، ص 35 و 36 . ( 6 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 275 ، ح 2 . ( 7 ) . همان ، ص 283 ، باب ان الضيافة ثلاثه ايام ، ح 2 . ( 8 ) . همان ، ح 1 . ( 9 ) . همان ، ص 282 ، ح 1 و 2 .