اين حالت مىگردند تعلق مىگيرد و شوهر در اين امر به منزلهء يكى از ايشان است . و اگر زنان نباشند ، پس بر مردان كه محارم او مىباشند لازم است . و اگر نباشند من باب الضرورة بر مردان اجنبى لازم است . و بعد از تولد تحنيك طفل را يا به خرما ، چنان‌كه كردار رسول به حسنين عليهم السّلام بوده است « 1 » ، يا به آب فرات به تنهايى يا با تربت حسينيه عليه السّلام ، و اگر نباشد به آب باران ، چنان‌كه مضمون روايات است « 2 » ، بنمايند . و مراد از تحنيك رسانيدن مذكورات است به حنك ، يعنى بالاى داخل دهن طفل تا اين‌كه برسد به حلق او . و مراد از آب فرات ، آب نهر معروفى است كه در عراق عرب است و چنان‌كه گفته‌اند حافر او هوشيخ است . و بعضى از اصحاب معناى آن را مطلق آب شيرين دانسته‌اند هرچند كه به واسطهء مخلوط نمودن آن را به خرما يا به عسل باشد ؛ چون‌كه در لغت عرب ، آب شيرين را عذب و فرات گويند . و ايضا چنان‌كه در حديث است بردارند به قدر يك عدس از جاوشير و مخلوط نمايند به آب ، بعد از آن بچكانند دو قطره از آن را در سوراخ راست دماغ او و يك قطره را در سوراخ چپ او . و اذان را در گوش راست او و اقامه را در گوش چپ او پيش از آن‌كه بريده شود ناف او بگويند تا اين‌كه بر طرف شود از او ام الصّبيان و فزغ . « 3 » و ام الصّبيان دردى است كه عارض اطفال مىشود يا شيطانى است كه خود را به آن‌ها مىرساند . و ثمرهء اذان و اقامه به تنهايى ايضا - چنان‌كه به خصوص ايضا منصوص است - عارض نشدن لمم و تابعه است . « 4 » و مراد از لمم ، جنون و از تابعهء جنيّه‌اى است كه با انسان و تابع آن است و او را هم‌سال اين‌كس گويند . و بعد از آن ، ناف او را ببرند و كثافت‌ها را از او به شستن يا غسل دادن دفع نمايند . و هرچند كه به فرمودهء خداوند كه إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ « 5 » آمدن مولود موج حزن و اندوه مىباشد ، لكن بايد كه پدر و مادر به آمدن آن مسرور گردند ؛ چون‌كه در فضل آن وارد شده است كه نور است در دنيا و سرور است در

--> ( 1 ) . همان ، ج 6 ، ص 24 ، ح 5 و تهذيب ، ج 7 ، ص 436 و 437 ، رقم 1741 . ( 2 ) . همان ، ح 4 . ( 3 ) . همان ، ص 23 ، ح 1 . ( 4 ) . همان ، ح 2 . ( 5 ) . تغابن : 15 .