فراش او مثل مسجد او باشد و رؤياى او ايضا صادق و حق باشد . « 1 » و اگر داخل فراش خود شده باشد و تطهير به آب نمودن بر او شاق و متعسّر باشد پس تيمم بنمايد به غبار رخت‌خواب خود كه مجزى است و اثر مذكور بر آن مترتب مىشود . و چشم خود را به اثمد ، كه به كسر همزه و ميم است و آن سورمه‌اى است اصفهانى كه در قريه‌اى از آن‌كه آن را قه‌پايه و به زبان عامه كوپا گويند به‌هم مىرسد ، سورمه بكشد كه چنان‌كه در حديث نبوى و صادقى و باقرى عليهم السّلام است موجب زيادتى نور چشم و مژه آن و قوّت اشفار و پلك آن و مزيل دمع و آب آن و موجب خوش‌بويى دهن و خوش‌طعمى آب دهن و زيادتى رغبت درهم‌خوابى با زنان و رغبت در طول دادن سجود و موجب زينت چشم در روز به زينتى كه ممدوح است مىشود . « 2 » و در هر چشمى سه ميل يا آن‌كه در راست سه و در چپ دو يا در راست چهار و در چپ سه بكشد كه همگى مضمون احاديث است و خوب است . « 3 » و نيت تهجد و بيدارى در نصف آخر داشته باشد كه اگر توفيق نيافت پس لااقل به واسطهء نيت ، از جملهء متهجدين نوشته شود . و جد و جهد در آن بسيار بنمايد كه زياده بر فضيلتى كه سابقا دانسته شد ، در حديث نبوى است كه دو ركعت نماز در جوف شب بهتر است از دنيا و مافيها « 4 » ، و آن‌كه اگر مشقت امت خود نمىديدم هرآينه دو ركعت نماز را لااقل بر ايشان واجب مىنمودم « 5 » ، چنان‌كه بر خودم واجب شده است . و اسباب اعانت بر آن ، ترك نمودن پرخورى و ترك نمودن در روز بسيارى اعمال بدنيه را است ، كه موجب تعب اعضا و سستى اعصاب است ، و ترك نمودن گناهان كه سبب كلى است از براى حرمان اين‌كس از تهجد ، و ترك نمودن طول امل ، و دور نمودن هموم و غموم دنيويه را از خود ، و به‌جا آوردن خواب قيلوله ، كه موجب فوايد بدنيه و سير شدن نفس است از خواب و موجب عود نمودن قوّت حافظه است ايضا . و از اين‌جا است كه خواب

--> ( 1 ) . ثواب الأعمال ، ص 35 ، ح 3 و من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 296 ، رقم 1353 . ( 2 ) . ر . ك : اصول كافى ، ج 6 ، ص 493 و 494 ، باب الكحل و مكارم الاخلاق ، ج 1 ، ص 109 - 111 . ( 3 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 495 ، باب الكحل ، ح 12 و مكارم الاخلاق ، ج 1 ، ص 84 ، رقم 142 . ( 4 ) . علل الشرايع ، جزء 2 ، ص 363 ، باب 84 ، ح 6 . ( 5 ) . احياء علوم ، ج 1 ، ص 353 ؛ محجة البيضاء ، ج 2 ، ص 388 ، إتحاف السادة المتّقين ، ج 5 ، ص 185 .