درندگان بگذارد و هرچند كه ران گوسفندى باشد ، چنان‌كه در فرموده حضرت امام محمد تقى عليه السّلام است . « 1 » و دندان‌هاى خود را خلال نمايد به غير چوب انار و شاخ ريحان كه مهيّج عرق جذام مىباشند « 2 » و به غير چوب آس كه مورد است و مهيّج عرق آكله مىباشد و به غير شاخ نخل و چوب نى ؛ « 3 » چون‌كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله به آن دو هرگز خلال نكرده‌اند ، « 4 » و ثمرهء خلال نمودن تصحيح دندان‌ها و گوشت پاى آن‌ها و خوش‌بويى دهن و جلب نمودن رزق و سرور ملائكهء موكّله است ، و آن‌چه را كه به خلال درآورد بيندازد و آن‌چه را كه به زبان آورده است ببلعد ، و دست و دهن را پاك بشويد ، و اگر جمعى باشند همگى در ظرف واحدى بشويند كه موجب اجتماع تفرق و تشتت آن‌ها است . و از اين‌جا است كه در شب زفاف دست و پاى عروس و داماد را در يك ظرف مىشويند ، و اگر همگى به هيئت اجتماعيه و باهم در يك مرتبه بشويند بهتر خواهد بود ، و صورت و دو ابرو و دو چشم خود را به نداوت و ترى دست مسح كند و بگويد كه « الحمد للّه المنعم المحسن المجمل » « 5 » كه مزيل كلف و جالب رزق و سلامت از رمد و درد چشم است ، و قبل از برداشتن سفره برنخيزد مگر به جهت عذرى ، و بعد از آن بر پشت بخوابد و پاى راست را بر پاى چپ خود بگذارد ، چنان‌كه از قول و فعل جناب امام رضا عليه السّلام مروى است ، « 6 » و بىشام خوردن نخوابد هرچند كه چيز قليلى باشد كه باعث پيرى و اول خرابى بدن است ، خصوصا اين‌كه اين‌كس پير باشد . « 7 » و اما آداب آب خوردن - كه از ضروريات بدن است ايضا و بدرقه رسانيدن غذا است به مجارى ضيقه - پس آن

--> ( 1 ) . مكارم الاخلاق ، ج 1 ، ص 306 و 307 ، رقم 973 ، فى آداب الاكل ، ح 8 . ( 2 ) . همان ، ص 330 ، رقم 1056 ، فى آداب الخلال ، ح 8 ، نقلا من كتاب طبّ الائمّه ؛ محاسن برقى ، ج 2 ، ص 386 ، رقم 2362 ، ح 998 و فروع كافى ، ج 2 ، ص 377 ، ح 7 . ( 3 ) . فروع كافى ، ج 6 ، ص 377 ، باب الخلال ، ح 11 و محاسن برقى ، ج 2 ، ص 386 ، رقم 2365 . ( 4 ) . همان ، ح 10 و همان ، ص 385 ، رقم 2361 ، با اندكى اختلاف . ( 5 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 292 ، ح 5 ؛ حديث چنين است : « الحمد للّه المحسن المجمل المنعم المفضل » . ( 6 ) . در مورد قول امام رضا عليه السّلام ، ر . ك : كافى ، ج 6 ، ص 299 ، باب نوادر ، ح 21 ، و دربارهء فعل امام رضا عليه السّلام ، ر . ك : محاسن برقى ، ج 2 ، ص 236 ، رقم 1723 . ( 7 ) . ر . ك : اصول كافى ، ج 6 ، ص 288 و 289 .