تحفه نيز باشد « 1 » . او المعجم را در ابتداى فروردين آغاز كرد و در آغاز پاييز ، گويا در شش ماه ، بپايان رسانيد ( ديباچه و خاتمهء همين كتاب ) . در ديباچهء المعجم ( ص 29 چاپ سنگى 1297 ق . در ايران ) آمده است : « اما بعد از مدتى مديد و عهدى بعيد باز دل را آرزوى دامنگير بود كه اگر سپهر بدمهر فرصت رخصت دهد . . . كتابى تأليف شود مشتمل بر ذكر اخبار ملوك . » پس بايد المعجم دومين كتابى باشد كه قزوينى براى همين اتابك و پس از 696 ساخته است و كتاب تحفه بايد پس از تجارب السلف نوشته شدهء در محرم 724

--> ( 1 ) - او را است قصيدهء بىنقطه‌اى كه در مجمع الفصحاء ( 1 : 306 ) مىبينيم و در مونس - الاحرار ( لس - لع ) هم آمده است و قصيدهء نزهة الابصار فى معرفة بحور الاشعار در ستايش شمس الدين حسين بغال وزير كه نسخه‌اى از آن در كتابخانهء مركزى دانشگاه ( ش 4 ر 3346 فهرست 11 : 2341 ) هست و در مونس الاحرار ( ض - لط ) نيز ديده مىشود . از تعبيرى كه جاجرمى در مونس الاحرار از او كرده است برمىآيد كه هنگام تاريخ تأليف اين كتاب ( سال 741 ) او زنده بوده است چه دربارهء او در آن « نور اللّه قبره » و يا « رحمة اللّه عليه » كه در مورد ديگران ميگويد نگفته است . براى تفصيل به كتابهاى ذيل مراجعه شود : 1 - معجم الانساب و الاسرات فى التاريخ الاسلامى تأليف زامباور ترجمهء عربى چاپ 1951 در مصر ص 352 2 - تاريخ مفصل ايران از عباس اقبال چاپ 1312 خ . در تهران ص 447 و 521 . 3 - تاريخ گزيدهء مستوفى چاپ 1339 خ . در تهران ص 548 . 4 - شرفنامهء امير شرف خان بدليسى چاپ مصر ص 55 . 5 - الذريعه الى تصانيف الشيعه 9 : 514 و 516 . 6 - سبك‌شناسى بهار 3 : 106 . 7 - هدية العارفين اسماء المؤلفين از اسماعيل پاشا 1 : 821 ( الشيرازى ) . 8 - كشف الظنون چلبى چاپ انقره 2 : 1736 ( المعجم ) . 9 - عرفات العاشقين نسخه بانكيپور ص 334 . 10 - مونس الاحرار محمد بن بدر جاجرمى ساختهء 741 چاپ 1337 خ . در تهران باب 11 ص ض - لط و لس - لع . 11 - مجمع الفصحاء هدايت چاپ سنگى تهران 1 : 306 . 12 - فرهنگ سخنوران از خيام‌پور چاپ تبريز 1340 .