خود را به توحيد و ايمان و طاعت و تقوى و عصمت به مردگان مانند كردند « وعد نفسك « 1 » من أصحاب القبور » « 2 » سرّ اين است پس كفر و معصيت و شهوت نيست مگر وجود و ايمان و طاعت و تقوى « 3 » آن است مگر عدم از براى اين معنى بود كه گفتند : العبادة عشرة أجزاء تسعة منها فى الصّمت و واحد فى العزلة من النّاس « 4 » . چه « 5 » گويى عزلت و صمت نزديكتر است به أوصاف مردگان با نطق اختلاط پس رياضت و مجاهدت و قمع نفس امّاره شهوانيّه نيست مگر تشّبه به أوصاف مردگان و معدومان و إنهماك در معاصى و إتبّاع شهوات نيست مگر تشبّه به أوصاف موجودات و زندگان ، يكسو * 330 * كوى لا إله إلّا اللّه است و ديگرسو خود را جز وجود و حيات « 6 » نپسندى وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُ « 7 » وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنافِقِينَ لَكاذِبُونَ « 8 » ، پس مردن انبياء و اولياء و ملايكه [ نيست ] مگر فوت عين ايشان چنان كه لذّت من و تو جز در حيات نيست . لذّت انبيا و اوليا جز در فنا نيست آنچه گفت مريم عليها السّلام : يا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هذا وَ كُنْتُ نَسْياً مَنْسِيًّا « 9 » ، چنان كه تو گويى يا ليتنى لم أمت و يا ليتنى أخلّد فى الدّنيا و اجماع است كه ليت كلمه تلهّف و تلهّف نباشد مگر بر فوت كمال و كمال انبيا و اوليا و ملايكه جز مرگ نيست پى بدانكه بميرند پاكتر شوند و مرگ انسان و مرگ انبياء و اولياء رسيدن ايشان به مراد بر قدر وجود حجاب باقى است چون حجاب تمام برگرفته شد و آن نيست مگر محض فنا عين مشاهده بر كمال به حاصل آمد و از براى اين معنى مرگ را لقا [ ء ] اللّه ، أحبّ

--> ( 1 ) روى اين كلمه مركب پخش شده است . ( 2 ) قرآن كريم سوره الصّفّه ( 60 ) آيه 13 . ( 3 ) كلمه تقوى در حاشيه آمده است با علامت صح و مربوط به اينجاى متن است . ( 4 ) ارشاد القلوب 1 / 104 باب 27 . ( 5 ) جكوى . ( 6 ) حيوة . ( 7 ) قرآن كريم سوره منافقون ( 63 ) آيه 1 . ( 8 ) قرآن كريم سوره منافقون ( 63 ) آيه 1 . ( 9 ) قرآن كريم سوره مريم ( 19 ) آيه 23 .