شجاع
397
أنيس الناس ( فارسى )
ابن سيرين گفت چون خون از دست تو مىرفت مالى چند از دست تو برود . بعد از ذكر اين تعبير شخصى ديگر آمد و گفت به خواب ديدم كه قصد فصد كرده بودمى و خون از دست من مىآمد . ابن سيرين تغيير آن تعبير نموده گفت مالى چند به دست تو آيد . ادب ديگر اينكه طريق بلاغت مرعى داشته سخن را مناسب مجلس و مجلسيان گويند و در حالت اداى سخن به سر و دست و چشم و ابرو اشارت نكند ، مگر كه كلام اقتضاى اشارتى لطيف كند . و در صدق و كذب كلمات با اهل مجلس خلاف نكند و لجاج نورزد ، خاصّه با مهتران و سفها . و اگر در مناظره و محاورات « 1 » طرق خصم را رجحانى بود انصاف داده سخن خصم را قبول كند . و از تكلّم و مخاطبه با عوامّ و كودكان و زنان و غلامان و ديوانگان احتراز واجب داند . ادب ديگر آنكه كلمات دقيق با كسان بىفهم و كودن نگويد ، و در محاورات طريق لطافت نگاه دارد و افعال و اقوال قبيح آشنايان را بازنگويد و افشا نكند . ادب ديگر در تكلّم ابتدا به كلماتى نمايند كه تفألّ را شايد .
--> ( 1 ) - اصل : مجازات .