و نشانهاى ايشان از بد و نيك و عيوب بىتدبير و عيوب باتدبير ممكن الدّفع علّتهاى ظاهر و باطن آنها را نيز ياد كنيم تا بيان آن نيز سبب احتراز گردد و تفصيل آن علل : انتشار ، سيه‌گام ، قلغند ، شقاق ، اومه ، ارتهاش ، سرطان ، ناصور ، برص ، جراد ، نمله ، جناق ، جدوو ، كهنكو ، سعال ، خفقان . معلول علل مذكوره نيز معيوب بود . امّا پيرى از جميع اين عيوب بدتر . بدان‌كه بيشتر اسپان را از جانب راست يك استخوان پهلو زيادت از جانب چپ بود ، و اگر هردو جانب به عدد مساوى باشد آن اسپ هنرى و بانجابت بود ، و هيچ اسپ در زمان تاختن ازو سبق نبرد و او بر همه سابق گردد . بعد از بيان علل مذكوره زحمتى چند مخصوص به اين جنس نيز ذكر كنيم كه پيش از وقوع آنها از آثار و علامات چهارپا توان دانست و به اسباب دفع آن مشغول بايد شد و از ملال حصول آنها ايمن و سالم بايد بود . اوّل آنكه چون شخص سوار باشد نمد زين بنياد پشت چهار پا كوفتن و مجروح گردانيدن كند . علامتش آن بود كه از هرطرف كه پشت چهارپا بنياد مجروح شدن كند هرلحظه گوش خود را از آن طرف خواباند . پس فرود بايد آمد و نمد زين را كوفتن و ترتيب نمودن و او را از بلاى جراحت و خويش را از غم تيمار او خلاص گردانيدن .