شجاع

230

أنيس الناس ( فارسى )

طلب مال بهر علم كند * هركه را طالع همايون است ادب ديگر آنكه در تعليم افعال و تهذيب اخلاق ابتدا به طبيعت او كنند . يعنى هرقوّت كه حدوث آن درو بيشتر ظاهر بود تكميل آن قوّت مقدّم دارند . و اوّل چيزى از آثار قوّت تمييز كه در طفل ظاهر شود حيا بود . پس نظر بايد كرد اگر اكثر اوقات سر در پيش افكنده باشد و وقاحت ننمايد دليل بر حيا و اصالت و اخلاق حميدهء او بود . چه سرمايهء جميع حسنات حياست . و چون چنين بود عنايت به تأديب او و اهتمام به حسن تربيتش زيادت بايد داشت . ادب ديگر آنكه اكل و شرب و لباسهاى فاخر در نظر او خوار و بىتوقّع دارند و تزيين ندهند ، و ايثار اين لذّات را بر غير در دل او شيرين و مخمّر سازند و در خاطر او مركوز دانند كه شرفا و ارباب احتشام را به جامه التفاتى نباشد ، مگر از براى ايثار بر مردم . تا چون برين مزاج برآيد و سمع او از مثل اين كلمات پر شود و تذكار اين صورت و تكرار اين معنى متتابع و متوالى گردد اين اوصاف و اين اخلاق طبيعت او شود . و بايد كه از جماعتى كه به ضدّ اين كلمات متكلّم گردند دور باشد . و اگرچه اطفال تجّار اين روزگار را از اين طريق تربيت و ازين طور تمشيت