السيد عبد الكريم بن طاووس ( مترجم : مجلسي )
13
فرحة الغري ( فارسي )
حلَّى ، صاحب شرائع الإسلام ، و پور عمّ محقّق ، شيخ نجيب الدّين يحيى بن سعيد ، و خواجه نصير الدّين طوسى ، و شيخ ميثم بحرانى ، شارح نهج البلاغة ، و قاضى عبد الحميد زكريّا بن محمود القزوينى ، صاحب عجائب المخلوقات ، و سيّد عبد الحميد بن فخّار . از شاگردانش ، شيخ حسن بن داود حلَّى ، صاحب رجال و شيخ عبد الصّمد بن احمد بن ابى الجيش الحنبلى و شيخ على بن الحسين بن حماد اللَّيثي ، ياد كردنىاند . سيّد عبد الكريم بن طاوس ، دانشمندى جامع الأطراف بوده است . او را شاعر و منشى و اديب ، و حافظ سير و احاديث و اخبار و حكايات و اشعار خواندهاند و گفتهاند پيشوايان دانش و بزرگان عصر در خانهء اين عالم فقيه محقّق گرد مىآمدهاند . حسن بن داود حلَّى وصفى در بارهء وى مىآورد كه از يكسو نشاندهندهء بلندى پايگاه سيّد در نظر اين رجالنويس معاصر و آشناى او ، و از ديگر سو نمايندهء گسترهء آگاهيها و مراتب علمى و عملى اين دانشمند سترگ است : « سيّدنا الإمام المعظَّم ، غياث الدّين النّسّابة النّحوىّ ، العروضىّ ، الزّاهد ، العابد ، أبو المظفّر - قدّس سرّه - ، انتهت رئاسة السّادات و ذوى النّواميس إليه ، و كان أوحد زمانه » . حسن بن داود ، گزارشهاى باريك جزئىنگرانه و مغتنمى از حيات اين نادرهء زمان و اعجوبهء دهر به دست مىدهد كه خواندنى است : « از روزگارى كه هر دو كودكانى خرد بوديم تا زمانى كه درگذشت ، قرين او بودم . چه پيش از او و چه پس از او ، نديدم كسى را كه در خوى و روش پسنديده و شيرينى آميزگارى ، ثانى او باشد ، يا در هوشمندى و قوّت حافظه همتاى وى به شمار آيد . چيزى كه فراموش شود به ذهنش درنمىآمد [ يعنى هر چه به ذهنش داخل مىشد ، همواره در خاطرش مىماند ] . در زمانى كه يازده سال داشت قرآن را در مدّتى كوتاه از بر نمود . هنگامى كه فقط چهار سال از عمرش گذشته بود ، چهل روزه كتابت آموخت و از آموزگار بىنياز شد . مناقب و فضائل او در شمار نايد » . سيّد عبد الكريم بن طاوس ، در ماه شوّال سال 693 ه . ق . - در حالى كه تنها ، چهل و پنج سال و دو ماه و چند روز ، از عمر شريفش مىگذشت - رخت به سراى جاودان كشيد و به ديدار پروردگارش شتافت .