وظيفهء دوم آن‌كه به اسبانى كه به گاه پيكار بر آن‌ها مىنشيند و مركب‌هايى كه بر آن‌ها سوار مىشوند رسيدگى كند تا نه اسب درشت‌اندام‌تر از معمول و كهنسال در ميان اسبان جاى گيرد ، نه شيرخوار و خرد ، نه پير فرتوت و نه لاغر نزار ضعيف ؛ زيرا چنين اسبى نه فقط انسان را از خطر نمىرهاند ، بلكه گاه ضعف آن زمينهء سستى سواران است . همچنين ، بر فرمانده لازم است وضع ديگر مركب‌هايى را كه براى سوار شدن و راه پيمودن از آن‌ها استفاده مىشود وارسد و مركب‌هايى را كه توان طى كردن مسير را ندارند حذف كند و اجازه ندهد بر پشت اين مركب‌ها بارى افزون از توانشان نهند . خداوند - تعالى - فرموده است : « آنچه از نيرو و از اسبان آماده توانستيد ، براى رويارويى با آنان فراهم سازيد » « 1 » . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله نيز فرموده است : « اسبان را ببنديد كه پشت آن‌ها برايتان عزّت و شكم آن‌ها برايتان گنج است » « 2 » . وظيفهء سوم آن‌كه به وضع پيكارگرانى كه او را همراهى مىكنند رسيدگى كند . اين پيكارگران دو گروه هستند : مقررىگيران و داوطلبان . مقررىگيران كسانى از مستحقان « فىء » و اهل جهاد هستند كه نامشان در ديوان ثبت است و بسته به مقدار نيازمندى يا بىنيازى آنان مقررى ايشان از بيت المال و از محل « فىء » تأمين مىشود . داوطلبان نيز كسانى از باديه‌نشينان ، عرب‌ها و ساكنان روستاها و شهرهايى هستند كه نامشان در ديوان نيست ، اما به پيكارى روانه شده‌اند كه خداوند با اين پيام وحيانى آنان را بدان فراخوانده است : انْفِرُوا خِفافاً وَ ثِقالًا وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ « 3 » . در اين آيه دربارهء خِفافاً وَ ثِقالًا چهار تفسير مطرح شده است : نخست يعنى جوان و پير ،

--> ( 1 ) . انفال / 60 . ( 2 ) . عبارتى كه ماوردى آورده چنين است : « ارتبطوا الخيل فان ظهورها لكم عز و بطونها لكم كنز » . اما آنچه در منابع ديده مىشود عمدتا بخش نخست اين متن همراه با چند جملهء ديگر پس از آن است . براى نمونه ، ابو داوود حديث را چنين نقل كرده است : « ارتبطوا الخيل و امسحوا بنواصيها و أعجازها - اوقال اكفالها - و قلدوها و لا تقلدوها الاوتار » . بنگريد به : سنن ابى داوود ، ج 3 ، ص 24 ، ش 2553 ؛ همچنين بنگريد به : ابو يعلى ، مسند ابى يعلى ، ج 13 ، ص 114 ، ش 7170 ؛ بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 6 ، ص 330 ، ش 12681 . شرح اين روايت را بنگريد در : عظيم آبادى ، عون المعبود ، ج 7 ، ص 161 . در اين ميان تنها در يكى از منابع متنى به چشم مىخورد كه نزديك‌ترين ساختار به ساختارى است كه ماوردى آورده است . اين متن روايت ديلمى است : « اربطوا الخيل فان ظهورها لكم عز و اجوافها لكم كنز » . بنگريد به : ديلمى ، الفردوس ، ج 1 ، ص 90 ، ش 290 - م . ( 3 ) . توبه / 41 : سبكبار و سنگين‌بار بسيج شويد و با مال و جان خود در راه خدا جهاد كنيد .