باب سيزدهم جزيه و خراج جزيه و خراج حقوقى هستند كه خداوند از مشركان به مسلمانان رسانده است . اين حقوق در سه نكته با يكديگر همسانى و در سه ويژگى باهم تفاوت دارند و از همين نكته‌ها و ويژگىهاست كه هريك از اين دو نوع احكامى خاص خود مىيابند . همانندىهايى كه جزيه و خراج با يكديگر دارند اين‌هاست : نخست اين‌كه هردو از مشركان و به عنوان تحقير و زبون دانستن آنان ستانده مىشود ؛ دوم اين‌كه هر دو از اموال « فىء » دانسته مىشوند و به مصرف مستحقان فىء مىرسند ؛ و سوم اين‌كه هردو با فرارسيدن مال واجب مىشوند و پيش از آن حق تلقى نمىشوند . تفاوت‌هاى جزيه و خراج نيز در سه ويژگى است : نخست اين‌كه جزيه حكمى منصوص ، ولى خراج حكمى استنباط شده به اجتهاد است ؛ دوم اين‌كه حداقل جزيه به شرع تعيين شده و حد اكثر آن به اجتهاد تعيين مىشود ، درحالىكه حداقل و حداكثر خراج ، هر دو ، به اجتهاد است ؛ و سوم اين‌كه جزيه در حالتى كه كفر همچنان استمرار داشته باشد ستانده مىشود و با اسلام آوردن از شخص برداشته مىشود ، درحالىكه خراج در هردو حالت كفر و مسلمانى استيفا مىگردد .