علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )

228

آيين حكمرانى ( فارسى )

چون مردم حج خويش به پايان رسانند متولى آنان را بدان اندازه كه متعارف است براى انجام آنچه مىخواهند ، فرصت مىدهد . او حق ندارد آنان را براى بازگشتن زير فشار گذارد و در نتيجه بديشان ضرر رساند . هنگامى كه كاروانيان را باز مىگرداند بايسته است آنان را به منظور زيارت قبر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله از راه مدينه بازگرداند تا آن‌ها حج خانه خدا و زيارت مرقد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله را باهم انجام دهند و از اين رهگذر حرمت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله را پاس بدارند و حق فرمانبرى او گزارند ؛ چه ، اين كار هرچند از واجبات حج نيست ، ولى از امور مستحب شرع و از عادت‌هاى پسنديده حاجيان است . نافع از ابن عمر روايت كرده كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله فرموده است : « هركس قبر مرا زيارت كند شفاعت من براى او واجب مىشود » « 1 » . عتبى نيز روايت كرده و گفته است : در كنار قبر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله بودم كه عربى بيابانگرد بدان جا آمد ، رو به قبر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله كرد و سلامى نكو داد و آنگاه گفت : اى پيامبر خدا ، من ديده‌ام كه خداوند - تعالى - مىفرمايد : « اگر آنان چون به خويش ستم روا داشتند نزد تو مىآمدند و از خداوند آمرزش مىطلبيدند و پيامبر هم برايشان آمرزش مىطلبيد خداوند را توبه‌پذير و مهربان مىيافتند » « 2 » . اينك من نزد تو آمده‌ام ، درحالىكه از گناه خويش توبه كرده‌ام و تو را در پيشگاه پروردگار خود شفيع گرفته‌ام . سپس گريست و ابياتى بدين مضمون بر زبان آورد : اى برترين كسىكه استخوان‌هايش به خاك سپرده شده است و از عطر خوش آن ، خاك اين سرزمين خوشبو شده است : جانم فداى قبرى باد كه تو در آن آرميده‌اى و اكنون جايگاه پاكى ، گشاده‌دستى و بزرگوارى است . « 3 »

--> ( 1 ) . « من زار قبرى وجبت له شفاعتى » . اين متن را بنگريد در : بيهقى ، شعب الايمان ، ج 3 ، ص 489 ، ش 4154 و ص 490 ، ش 4159 ؛ حكيم ترمذى ، نوادر الاصول ، ج 2 ، ص 67 . همچنين با تفاوت‌هايى اندك در : بيهقى ، سنن البيهقى الكبرى ، ج 5 ، ص 245 ، ش 10053 ؛ طيالسى ، مسند الطيالسى ، ص 12 ، ش 65 ؛ مباركفورى ، تحفة الاحوذى ، ج 10 ، ص 243 ، ش 119 ( با عبارت « وجبت له الجنة » ) ؛ مناوى ، فيض القدير ، ج 6 ، ص 140 ؛ ابن حجر ، تلخيص الحبير ، ج 13 ، ص 267 ؛ شوكانى ، نيل الاوطار ، ج 5 ، ص 179 ؛ ابن ملقن ، خلاصة البدر المنير ، ج 2 ، ص 27 ، ش 1353 - م . ( 2 ) . نساء / 46 . ( 3 ) . دو بيت است از بحر عروضى بسيط : يا خير من دفنت بالقاع اعظمه * فطاب من طيبهن القاع و الاكم -