سپس بر مركب خويش نشست و راه خود گرفت . عتبى گويد : پس لختى به خواب فرو رفتم . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله را به خواب ديدم كه به من فرمود : اى عتبى ، خود را بدان عرب برسان و به او بگو خداى - سبحانه - او را آمرزيده است . به هرروى ، متولى حاجيان در راه بازگشت ، همان وظايفى را در برابر آنان دارد كه در راه رفتن داشته است ، تا زمانى كه آن‌ها را به همان شهرى كه از آن سفر كرده‌اند بازگرداند . با بازگشت كاروانيان ، ولايت اين متولى بر آنان پايان مىپذيرد . فصل [ : برگزارى حج ] اگر ولايت بر برگزارى حج به كسى سپرده شود آن‌كس در حج ، در حكم امام جماعت در نماز جماعت است و از اين روى ولايت بر برگزارى حج افزون بر شروط و صلاحيت‌هاى لازم در امام جماعت بدان نيز مشروط است كه شخص از مناسك و احكام حج آگاه باشد و ميقات‌ها و ايام حج را به نيكى بداند . مدت ولايت يا به ديگر سخن دورهء مسئوليت اين متولى هفت روز است كه از نماز ظهر روز هفتم ذى الحجه آغاز مىشود و تا « يوم الحلاق » يعنى روز كوچيدن دوم حاجيان در سيزدهم ذى الحجه ادامه دارد و متولى برگزارى حج پيش و پس از اين هفت روز هيچ ولايتى ندارد و در شمار رعيت است . اگر شخص ولايتى مطلق بر برگزارى حج داده شده باشد حق دارد تا زمانى كه از اين كار بازداشته نشده است هرسال به برگزارى حج اقدام كند . اما چنانچه براى سالى مشخص به او فرمان داده شده باشد حق تجاوز از آن ندارد مگر اين‌كه ولايتى جديد به او سپرده شود . آنچه در قلمرو مسئوليت او مىگنجد و رسيدگى وى به همان‌ها محدود مىشود شامل پنج مورد است كه بر آن اتفاق نظر دارند و دربارهء يك مورد نيز اختلاف است . مورد نخست اين‌كه مردم را به وقت احرام و زمان روانه شدن به مواقف آگاه سازد و توجه دهد تا از او پيروى و به كردار او اقتدا كنند . مورد دوم اين‌كه آنان را به همان شيوه كه تثبيت شده است براى انجام مناسك سامان دهد ؛ چرا كه ديگران در انجام مناسك از او پيروى مىكنند و از اين روى ، وى حق ندارد آنچه را

--> نفسى الفداء لقبر انت ساكنه * فيه العفاف و فيه الجود و الكرم ابيات را بنگريد در : بيهقى ، شعب الايمان ، ج 3 ، ص 496 ، ش 4178 - م .