علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )
225
آيين حكمرانى ( فارسى )
باب دهم مسئوليت حج ولايت بر حج بر دو گونه است : نخست آنكه به روانه كردن حاجيان مربوط باشد و دوم آنكه به برگزارى اصل مراسم حج برمىگردد . فصل [ : مسئوليت روانه كردن حاجيان ] ولايت بر روانه كردن حاجيان ولايت سياست و رهبرى و تدبير است و شروط لازم در كسىكه بدين ولايت گمارده مىشود آن است كه فردى فرمانروا ، برخوردار از تدبير و دليرى ، و بهرهمند از ابهت ظاهر و توان هدايتگرى باشد . اما وظايفى كه به موجب اين ولايت بر دوش اين گماشته قرار مىگيرد شامل ده مورد است : نخست : گرد آوردن مردم ، خواه در راهى شدن و خواه در توقف كردن ، تا از هم نپراكنند و بر آنان بيم گم كردن راه و فريب خوردن نباشد . دوم : نظم و ترتيب بخشيدن به آنها در جريان حركت و در هنگام بازگشودن ، بدين طريق كه براى هر طايفه مشخص كند مركب جلودارشان كدام است تا چون آن روانه شود رديف خود را بدانند و چون توقف كند جاى ويژه آن را به ياد سپارند و بدينسان نه با يكديگر نزاع كنند و نه جلودار خود را گم كنند . سوم : اينكه در پيش بردن كاروانيان با آنها مدارا كند تا نه آنكه ضعيفتر است فروماند