أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
56
آثار الباقيه ( فارسى )
معبس و نيز مانند روزهاى ديگرى كه ميان بكر بن وائل و تغلب بن وائله روى داد همچون يوم عنيزه ، يوم الحنو ، يوم تحلاق اللم ، يوم القصيبات ، يوم الفصيل ، و ديگر روزهايى كه ميان طوايف عرب اتفاق افتاد كه هريك به مكانى كه اين جنگ در آنجا شده و يا به سببى كه باعث فروزش آتش جنگ گشته منسوب است . و اگر اين تواريخ به همان طريقه كه تواريخ جارى بود محفوظ مىماند ما هم دقتى را كه در امر ديگر تواريخ مىكرديم درباره آنها مىنموديم ولى گفتهاند كه ميان سال مرگ كعب بن لوى و عام الغدر پانصد و بيست سال بوده و ميان عام الغدر و يوم الفصيل صد و ده سال و پنجاه روز كه از ورود اصحاب فيل به مكه گذشته و پيغمبر متولد شد و ميان آن روز و عام الفجار بيست سال بود و پيغمبر فرمود : « لقد شهدت يوم الفجار فكنت انبل على عمومتى » « 1 » و مدت فاصله ميانهى عام الفجار و بناء كعبه يازده سال است و ميان بناى كعبه و مبعث پنج سال . همچنين حميرىها و بنو قحطان به تبابعهى خود تاريخ مىگذاشتند چنان كه ايرانيان به پادشاهان ساسانى و روميان به قياصره تاريخ مىگذاشتند و ليكن پادشاهى حميرىها بر يك نظام جارى نبود و تاريخ ايشان درهم و برهم است هرچند كه ما با همه اين آشفتگىها اين تواريخ را با مدت سلطنت ملوك لخمييين كه در حيره جاى داشتند و آنجا را پس از ورود وطن دومى دانسته بودند در جداولى كه خواهد آمد بدست آوردهايم و ضبط نمودهايم . تاريخ اهل خوارزم اهل خوارزم نيز به همين طريق رفتار مىكردند و به آغاز بناى خوارزم تاريخ مىگذاشتند كه نهصد و هشتاد سال پيش از اسكندر بوده و پس از آن به ورود سياوش پسر كيكاوس و سلطنت كيخسرو و دودمان او در خوارزم تاريخ گذاشتند و اين واقعه نود و دو سال پس از ساختن خوارزم بود . سپس خوارزميان از رأى ايرانيان در تاريخ كه بهريك از زادگان كيخسرو
--> ( 1 ) - يعنى من در عام الفجار حاضر شدم و تيرهايى را كه به سوى ما پرتاب ميشد براى عموهاى خود جمع مينمودم .