أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
522
آثار الباقيه ( فارسى )
به ذى الجماز مىآمدند كه بعكاظ نزديك است و اين سوق تا روز ترويه به طول مى - انجاميد سپس به منا ميرفتند سپس بازار نطات در خيبر و بازار حجر در يمامه از از غره محرم تا دهم آن به پا مىشد و از آنزمان كه خداوند اسلام را در جهان آشكار نمود همه اين بازارها تعطيل گشت « 1 » .
--> ( 1 ) - در اين بازارها كه مجامع قبايل بود شاعران و خطبا نيز محصول فكرى خود را عرضه ميداشتند و خطبه معروف قس بن ساعده و اشعارى زياد از آن مجامع بيادگار مانده و پيغمبر ما در جوانى به سوق عكاظ مىرفته است و آثار ادبى معاصران را شنيده و پس از انقراض اين اسواق با ظهور اسلام بنى اميه كه طرفدار دورهء جاهليت بودند از نو نظير اين بازارها را گشودند و مردم را با شنيدن اشعار فرزدق و جرير كه در هجاى يكديگر گفتهاند و ديگر شاعران هرزه درا از اوضاع كشور و پى حقيقت و علم رفتن ساليانى دراز مشغول كردند .