ابن آدم منسوب مىدارند . گاهى حرانيان را كه بازماندگان از معتقدان دين قديم مغرب زمين هستند كه روميان پس از مسيحيت دست از آن برداشتند صابئين گويند و اين دسته خود را به آغاثاذيمون و هرمس و واليس و با ماسوار كه از فلاسفه بشمار مىروند منسوب مىدارند و اشخاص نامبرده را با جمعى ديگر از حكما پيغمبر مىدانند و طايفه مشهور بصابئين ايشان هستند هرچند كه اين نام را در دولت عباسى در سال دويست و بيست و هشت بر خود گذاشتند كه تا شرايط ذمه دربارهء ايشان مراعات شود و پيش از اين ايشان را حنفاء و وثنيه و حرانيان مىگفتند . صابئين ماه‌هاى خود را بنامهاى سريانى مىنامند و روش ايشان در ماه و سال بروش يهود مانند است چه ، يهود از ايشان قديمىترند و در سر هر شهرى كلمهء هلال را مىافزايند و مىگويند هلال تشرين اول ، هلال تشرين آخر و آغاز سال ايشان هلال كانون آخر است و ليكن ايشان در عدد ، به هلال تشرين اول آغاز مىكنند و مبداء روز بعقيدهء ايشان از پيدايش آفتاب است بخلاف آنان كه بشهور هلالى و قمرى معتقدند كه مبداء شبانه‌روز را از اول شب مىدانند . صابئين مبداء را از روز دوم اجتماع حساب ميكنند اگر اجتماع نيرين به اندازه يك دقيقه پيش از طلوع آفتاب باشد مبداء ماه را از روزى كه پس از آن است مىگيرند و اگر اجتماع با طلوع آفتاب تصادف كند و يا پس از طلوع آن باشد آغاز ماه روز دوم اجتماع خواهد بود و چون در سه سال يك ماه و چند روزى براى ايشان جمع شد يك ماه در عقب هلال شباط مىافزايند و آن را هلال آذار اول مىنامند . اقتباس اعياد صابئين از زيج محمد بن عبد العزيز هاشمى كه معروف به زيج كامل است محمد بن عبد العزيز هاشمى در زيج خود كه بزيج كامل معروف است مقدارى از اعياد صابئين را بر سبيل حكايت ذكر كرده و از اوايل احوال و تفصيل اسباب و علل اين اعياد چشم‌پوشى نموده و من گفته‌هاى محمد بن عبد العزيز را با ديگر سخنان كه از جمعى شنيده‌ام در اين كتاب ذكر