مىشود و يكى از بطارقه در قسطنطنيه اقامت دارد و دومى در روم و سومى را در اسكندريه و چهارمى در انطاكيه و نصارى اين شهرها را كراسى مىگريند و بالاتر از مرتبه بطريق مرتبه‌اى نيست چنان كه پائين‌تر از پسلطا مرتبه‌اى نيست بلكه برخى از نصارى مرتبه‌هاى دينى را ار شماس آغاز مىكنند و اشخاصى كه پايين‌تر از شماس هستند از قبيل خوانندگان و خدام مذابح ايشان را در شمار مراتب مى - شمردند و هريك از اين مراتب را حدود و رسومى است كه اين كتاب جاى شرح آن نيست ابو الحسين احمد بن حسين اهوازى كاتب در كتاب معارف روم آنچه را كه به چشم خود در قسطنطنيه و ديگر شهرهاى روم از مراتب دينى و پايه‌هاى سياسى ديد چنين نقل مىكند : صاحب مرتبه اول دينى بطريرخس است كه در تمام كشور فرمانفرما است سپس خرنسخس است كه صاحب دير اعظم باشد سپس بسقبس است كه اسقف باشد سپس مترابليتش است كه حاكم باشد سپس غومنس است كه او هم صاحب ديرى بزرگ است سپس قلوجرس است كه مرتبه او بمرتبه پيشين نزديك‌تر است سپس پاپاس است كه قس باشد سپس دياقن است كه شماس باشد و اگر شخص بخواهد اين مراتب را بشناسد بايد چنان كه اولا ما گفتيم بكتابهايى كه در ملل و نحل نوشته‌اند رجوع كند و ابو الحسين اين مراتب را بهم مخلوط كرده است و اشخاص را كه جزء اين مراتب نيستند و يا آنكه داراى اين صفات مذكور نمىباشند در شمار اهل مراتب ذكر كرده است . اما مراتب دنيايى و سياسى بدينقرار است مرتبه اول بسيليوس است كه قيصر و پادشاه روم باشد سپس لقثيط است كه وزير مترجم قيصر است و بعد از آن بر كمومنس است كه صاحب الحجاب باشد سپس دمستقا است كه صاحب سپاه است سپس اكسيوس است كه در لشكر مورد اعتماد پادشاه است و نظير دمستق است سپس ارخن بترخن است و او كسى است كه همه بطريق هازير دست او هستند سپس بطريقيس است كه خود بطريق باشد و بطريق‌هاى لشكر مانند صاحب منصبهاى بزرگ هستند نه آنكه