قبط باد دبور و جنوب است و باد اوريسا بنا در اين روز شروع بوزش مىكند و در پانزدهم نزد اوقطيمن و قبط باد شمال سردى است و در رور شانزدهم نزد قاللبس باد شمال است و سنان از روى تجارب خود به اين مطلب گواهى مىدهد و در روز هفدهم چيزى از علما نقل نكرده‌اند و مىگويند كه مسافرت دريا در آن روز خوب است و نيز مارها چشم خود را در امروز باز مىكنند زيرا ايام سرما است چنان كه من در خوارزم ديدم كه در درون زمين مارها دور هم جمع مىشوند و به شكل كره‌اى خود را بهم مىپيچند و تا چنين روزى در سال كبيسه به همين حالت درنگ مىكنند و در روز هيجدهم اين ماه در غير سال كبيسه شب و روز باهم مساوى مىشوند و آن را استواى اول گويند و آن اول روزى است از بهار اقوام غير از عرب و پاييز چينيها . اطلاع جغرافيادانهاى آن عصر از كره زمين و بيان حدود آبادى زمين تفاوت بهار و پاييز و زمستان و تابستان در وقت واحد جز در بلاد شمال و جنوبى از خط استوا ممكن نيست و بلاد چين با قلت عرض‌هاى آن از خط استوا جنوبى نيست بلكه در شرق اقصى در شمال خط استوا واقع شده و بالاتر از چين آبادانى نيست و آنطرف معدل النهار را بسوى جنوب كسى ندانسته كه آيا آبادانى دارد ؟ و خود خط استوا محترق است و غير مسكون و چون ما چند روز از خط استوا پايين‌تر برويم عمارت آن‌طرف ربع مسكون منقطع مىشود و آبادى و عمران ديگرى نيست و چون آفتاب بشدت اجزاى لطيفه آب را تبخير مىكند آب درياها در آنجا خيلى غليظ است حتى اينكه ماهيها و حيوانات بحرى از آن دورى ميجويند و علماى جغرافى و من هنوز اطلاع نيافته‌ايم كه كسى از خط استوا به طرف جنوب رفته باشد . برخى از مردم از كلمه معدل النهار و خط استواء فريب خورده‌اند و گمان كرده‌اند كه هوا در آن معتدل مىشود چنان كه شب و روز در آنجا مساوى مى - گردد و براى دروغهايى كه ساخته‌اند اين مطلب را اصل قرار داده‌اند و گفته‌اند كه خط معدل النهار مانند بهشت است و ساكنان آن فرشتگان .